به گزارش اکوبان؛ با آغاز اولین موج گرما در کشور، صنایع با واهمه قطعی برق و کاهش یا توقف اجباری تولید مواجه میشوند. در این میان بخش آهن و فولاد در زمره اولین تولیدکنندگانی هستند که در پی بروز ناترازی برق مشمول مدیریت مصرف انرژی شده و چارهای جز کاهش یا توقف تولید ندارند. چالش ناترازی انرژی برق در کشور سابقه طولانی دارد؛ اما ظرف سالهای قبل این چالش در بازه محدودی وجود داشت و بنابراین صنایع این امکان را داشتند تا با برنامهریزی از زیان ناشی از قطع برق بکاهند؛ اما ظرف سالهای اخیر بازههای زمانی بروز این چالش طولانی شده و علیرغم هر گونه برنامهریزی، صنایع با زیان ناشی از کاهش اجباری تولید مواجه میشوند.
شرکت فولاد خوزستان در گزارشی به از دست رفتن تولید یک میلیون و 500 هزار تن شمش فولاد ظرف 3 سال اخیر به دلیل محدودیت در تامین انرژی برق و گاز تاکید کرده است. مطابق این گزارش ظرف سال 1402 فولاد خوزستان امکان تولید 540 هزار تن فولاد را به دلیل محدودیت در تامین انرژی را از دست داد؛ این در حالی است که تولید و صادرات این میزان فولاد میتوانست به درآمد 251 میلیون و 640 هزار دلاری برای این شرکت بینجامد.
همچنین فولاد خوزستان مجموع خسارت ناشی از محدودیت انرژی و کاهش اجباری تولید را برای 3 سال اخیر از 1400 تا 1402 بالغ بر 868 میلیون و 504 هزار دلار ارزیابی کرده است. با در نظر گرفتن دلار حدودا 50 هزار تومانی، نرخ ریالی این خسارت به 43 هزار میلیارد تومان میرسد.
فولاد خوزستان تنها یکی از تولیدکنندگانی است که متحمل این زیان شده؛ سایر صنایع کشور نیز با این چالش مواجه بوده و متحمل زیانهای قابل ملاحظه شدهاند. به این ترتیب محدودیت در تامین انرژی خسارت عظیمی را از محل کاهش تولید و صادرات به بدنه اقتصادی کشور وارد کرده است.
عدم توازن در تولید و تقاضای برق و در نتیجه محدودیت در تامین این نهاده انرژی تبدیل به معضلی همیشگی در کشور در فصول گرم سال شده است. چالش عدم توازن در عرضه و تقاضای برق نتیجه عدم توسعه زیرساختهای نیروگاهی و خطوط انتقال در طول سالیان گذشته بوده و امروز گریبانگیر صنایع کشور و به خصوص واحدهای فولادی شده است. تصمیمگیران به سادگی از قطعی برق صنایع بهمنظور تامین برق خانگی سخن گفته و در واقع با مدیریت مصرف صنایع، مانع قطع برق مصرفکنندگان خانگی میشوند؛ اما این تصمیم زیانهای بزرگی را به صنایعی نظیر فولادیها که در زمره اولین تولیدکنندگانی هستند که با محدودیت تامین برق مواجه میشوند؛ رقم میزند.
به گزارش اکوبان؛ ظرفیت اسمی فعلی تولید شمش در فولاد خوزستان بالغ بر 3 میلیون 900 هزار تن شمش فولاد در سال است. این شرکت ظرف سال گذشته به دلیل محدودیت برق نتوانست حدود 500 هزار تن از این ظرفیت یعنی 12 درصد آن را محقق کند. این رویه در سایر واحدهای فولادی کشور نیز وجود داشت. درواقع باید اینگونه اذعان کرد که حداقل 10 درصد ظرفیت اسمی فولادسازان ظرف سال گذشته به دلیل محدودیت در تامین انرژی بدون استفاده ماند؛ این موضوع در وهله ابتدایی به ضریب بهرهبرداری این صنایع آسیب زد و در ادامه با کاهش تولید فولاد علیرغم ظرفیتسازی به بدنه اقتصادی کشور آسیب جدی وارد کرد.
عدم توسعه ظرفیت نیروگاهی در پی زیانده شدن نیروگاهها
عدم توسعه ظرفیت نیروگاهی عامل ناترازی برق در کشور است؛ در این شرایط نسبت دادن این کبود به مصرف بالای صنایع، آدرس غلط دادن برای شانه خالی کردن از قبول قصور است. بررسیها حاکی از آن است که سهم صنعت فولاد کشور در مصرف انرژی برق در روز کمتر از 8 درصد و سهم این صنعت در مصرف گاز طبیعی کمتر از 5 درصد است. مقصر دانستن صنایع مادر نظیر فولادسازان در بروز چالش کنونی از اساس نادرست است.
به گزارش اکوبان؛ سیاستگذاری نادرست در حوزه انرژی در کشور باعث شده تا صنعت نیروگاه در ایران فاقد سودآوری باشد؛ این موضوع مانع ازجذب سرمایهگذاران بخش خصوصی به این حوزه به خصوص در سالهای اخیر شده و در عین حال دولت نیز ظرف بیش از یک دهه اخیر به دلیل عدم تامین مالی، به سراغ احداث و افزایش ظرفیت نیروگاهی نرفته است. در حالی که ظرفیت نیروگاهها ظرف سالهای اخیر رشد قابل ملاحظهای نداشته، افزایش جمعیت، شهرنشینی و توسعه ظرفیت صنعتی کشور باعث جهش تقاضا شده و به این ترتیب در شرایط کنونی کشور با چالش ناترازی انرژی مواجه است.
در چنین شرایطی تصحیح قوانین حاکم بر صنعت نیروگاهی از جمله آزادسازی قیمت حاملهای انرژی میتواند؛ زمینهساز ورود سرمایههای جدید به این بخش را فراهم کرده و به رفع چالش ناترازی برق در میان و بلندمدت بینجامد.
وعده عدم قطع برق محقق میشود؟
ظرف روزهای پایانی سال گذشته شهید آیتالله رئیسی، رئیسجمهور پیشین کشور برای افتتاح واحد زمزم 3 در فولاد خوزستان حضور پیدا کردند. وی در این دیدار وعده عدم قطع برق صنایع در آینده نزدیک را داده و خواستار ورود صنایع به سرمایهگذاری در حوزه نیروگاهی برای رفع چالش ناترازی گاز در بلندمدت شدند. در این شرایط صنایع به تحقق عدم قطع برق ظرف سال جاری امیدوار شدهاند؛ اما باید دید این وعده در نبود آیتالله رئیسی محقق میشود یا خیر.
ورود فخوز به صنعت نیروگاهی
به گزارش اکوبان؛ شرکت فولاد خوزستان پروژههای متعدد توسعهای را با هدف تحقق تولید 13 میلیون و 600 هزار تن محصول در افق 1410 را پیگیری میکند. تحقق این میزان تولید طی سالهای آینده در گروه تامین زیرساخت بهخصوص در حوزه انرژی خواهد بود. شرکت فولاد خوزستان با درک صحیح از این ضرورت برنامهریزیهایی در زمنیه ورود به صنعت نیروگاهی نیز انجام داده است. از جمله اقدامات فولاد خوزستان برای تامین انرژی پایدار عبارت است از احداث نیروگاه برق شرکت فولاد خوزستان که قرارداد فاز اول این پروژه ظرف سال گذشته با صندوق توسعه ملی به امضا رسید. در عین حال این مجموعه درصدد احداث نیروگاه خورشیدی نیز هست و این پروژه نیز در مرحله اجرا قرار دارد. با به بهرهبرداری رسیدن این پروژهها در سالهای آتی بخشی از نیاز این شرکت به انرژی از محل نیروگاههای تحت اختیار مرتفع میشود.
البته ذکر این نکته نیز ضروری است که بسیاری از واحدهای فولادی کشور در زمره صنایع کوچک و متوسط قرار دارند و این صنایع از توان مالی و فنی لازم برای ورود به عرصه صنعت نیروگاهی برخوردار نیستند. در چنین شرایطی توسعه ظرفیت نیروگاهی و جذاب کردن این حوزه برای جذب سرمایهگذاران بخش خصوصی یک ضرورت برای بهبود وضعیت اقتصادی کشرو در سالهای آینده خواهد بود.
