به گزارش پایگاه خبری اکوبان، رکود تورمی در حالی فشار مضاعفی بر بخش تولید وارد کرده که بنگاههای اقتصادی همزمان با افزایش هزینههای تولید، محدودیت منابع مالی و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان مواجه هستند. درچنینشرایطی تداوم فعالیت واحدهای تولیدی بیش از گذشته بهتوان آنها در مدیریت نقدینگی و حفظ جریان سرمایه در گردش وابسته است. افزایش هزینه تامین مواد اولیه از یکسو و کاهش تقاضا از سوی دیگر فاصله میان هزینههای تولید و درآمد بنگاهها را افزایش داده و تامین مالی را بهیکی از مهمترین چالشهای صنعت تبدیل کرده است.
در این میان استفاده از ابزارهای خرید و فروش اعتباری میتواند بخشی از فشار موجود بر تولیدکنندگان را کاهش دهد چراکه این ابزارها امکان مدیریت زمان پرداختها، تامین مواد اولیه بدون فشار نقدی فوری و تحریک تقاضا از طریق فروش مدتدار را فراهم میکنند. با وجود این ضعف آگاهی و نبود ساختارهای تخصصی اعتباری در بسیاری از واحدهای صنعتی موجب شده ظرفیت این ابزارها بهطور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.
تولید در تنگنای رکود تورمی
درباره مشکل مالی تامین مالی واحدهای صنعتی رضا امینفر، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با «جهانصنعت» عنوان کرد: تولیدکنندگان در شرایط دشوار رکود تورمی گرفتار شدند. از یکسو هزینههای تولید افزایش یافته و از سوی دیگر تقاضا در بازار کاهش پیدا کرده است. تداوم این وضعیت موجب شده بسیاری از واحدهای تولیدی با مشکل جدی کمبود نقدینگی مواجه شوند و توان مالی آنها برای تامین مواد اولیه و ادامه روند تولید تحت فشار قرار گیرد.
به گفته امینفر، درشرایطیکه تولیدکننده همزمان با افزایش هزینههای تولید و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان مواجه است حفظ جریان نقدینگی بهیکی از مهمترین چالشهای بنگاهها تبدیل شده است. در چنین شرایطی استفاده از ابزارهای تامین مالی و اعتباری میتواند بخشی از فشار موجود بر واحدهای تولیدی را کاهش دهد.
خرید اعتباری؛ راهی برای کاهش فشار نقدینگی
امینفر در ادامه با اشاره بهاین موضوع که خرید اعتباری میتواند راهگشای تولیدکنندگان در شرایط رکود تورمی باشد، افزود: خریدهای اعتباری شامل السی، برات، ضمانتنامههای لازمالاجرا و سایر ابزارهای مشابه میشود. این در حالی است که بسیاری از واحدهای تولیدی از ظرفیتها و سازوکارهای این روشها اطلاع کافی ندارند.
وی در ادامه تاکید کرد: در شرایطی که بنگاه تولیدی برای تامین مواد اولیه نیازمند پرداخت نقدی است اما منابع مالی کافی در اختیار ندارد استفاده از ابزارهای اعتباری میتواند فاصله میان زمان خرید مواد اولیه و زمان وصول درآمد حاصل از فروش محصول را مدیریت کند. بهاین ترتیب تولیدکننده میتواند بدون آنکه تمام منابع نقدی خود را در ابتدای زنجیره تولید مصرف کند فرآیند تامین مواد اولیه را ادامه دهد.
این کارشناس اقتصادی در ادامه پیشنهاد ایجاد دپارتمان اعتبارات را برای واحدهای صنعتی بزرگ مطرح کرد و افزود: واحدهای بزرگ صنعتی ما معمولا دارای واحدهای مالی و حقوقی هستند اما در بسیاری از آنها واحد اعتباری بهصورت تخصصی وجود ندارد و این بخش درواقع یک حوزه مغفولمانده است.
به گفته امینفر، ایجاد چنین دپارتمانی میتواند بهواحدهای صنعتی کمک کند تا ظرفیتهای مختلف ابزارهای اعتباری را شناسایی کرده و متناسب با نیاز خود از آنها استفاده کنند. در واقع واحد اعتبارات میتواند در کنار بخشهای مالی و حقوقی وظیفه بررسی ابزارهای تامین مالی اعتباری، ارزیابی ریسک معاملات، تنظیم سازوکارهای خرید و فروش اعتباری و انتخاب روش مناسب برای هر معامله را برعهده داشته باشد.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد مشکل اصلی صرفا نبود ابزار نیست بلکه نبود شناخت و تخصص کافی برای استفاده از ابزارهای موجود است. بنابراین ایجاد یک بخش تخصصی برای مدیریت اعتبارات میتواند بهیکی از نیازهای جدی بنگاههای بزرگ صنعتی پاسخ دهد.
استفاده از السی و ضمانتنامه برای تامین مواد اولیه
امینفر در ادامه یادآور شد: از سوی دیگر واحدهای صنعتی میتوانند از مشاوره تخصصی در این زمینه بهره بگیرند که چگونه و با چه روشهایی مواد اولیه خود را با استفاده از السی و ضمانتنامههای معتبر خریداری کنند.
وی افزود: حتی دراینراستا واحدهای تولیدی میتوانند از ظرفیت بورس کالا نیز برای تامین مواد اولیه خود استفاده کنند؛ بازاری که چارچوب، سازوکار و فرآیندهای مشخص و شفافی دارد و میتواند بستر مناسبی برای توسعه معاملات اعتباری در زنجیره تولید باشد.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: آشنایی با این سازوکارها میتواند بهتولیدکنندگان کمک کند تا بهجای تمرکز صرف بر تامین نقدی مواد اولیه از ابزارهای اعتباری برای مدیریت سرمایه در گردش خود استفاده کنند.
تعویق پرداخت؛ فرصتی برای مدیریت سرمایه در گردش
امینفر در ادامه خاطرنشان کرد: درواقع تولیدکنندگان با خرید اعتباری پرداخت خود را بهتعویق میاندازند و این موضوع بهآنها اجازه میدهد بر چالش کمبود نقدینگی فائق آیند.
به گفته وی، زمانی که پرداخت هزینه خرید مواد اولیه بهآینده منتقل میشود بنگاه تولیدی فرصت بیشتری برای تبدیل مواد اولیه بهمحصول، فروش کالا و دریافت وجه حاصل از آن خواهد داشت. بنابراین خرید اعتباری میتواند بهعنوان ابزاری برای مدیریت سرمایه در گردش مورد استفاده قرار گیرد و فشار ناشی از کمبود منابع نقد را کاهش دهد. البته استفاده از این روشها نیازمند شناخت دقیق تعهدات، هزینهها، سررسیدها و ریسکهای مربوط بههر ابزار اعتباری است و نمیتوان بدون بررسی شرایط بنگاه و بازار یک روش واحد را برای همه تولیدکنندگان مناسب دانست.
وقتی مشکل بهسمت تقاضا میرود
امینفر در پاسخ بهاین پرسش که یکسوی دیگر ماجرا کاهش تقاضا و رکود در بازار است و تولیدکنندگان در این زمینه چه راهکاری میتوانند بهکار گیرند، افزود: مشکل دوم در طرف تقاضا بوده که بازار را دچار کسادی کرده است. تولیدکنندگان نیز باید برای ایجاد انگیزه در مشتریان شرایط اعتباری ایجاد کنند. امینفر ادامه داد: اقدامی که صنعت لوازم خانگی و فرش برای مشتریان خود ایجاد کردند درواقع در همین چارچوب قابل تعریف است؛ بهاین معنا که با فروش اعتباری مصرفکنندگان را بهخرید ترغیب میکنند.
وی تصریح کرد: در شرایطی که قدرت خرید خانوارها کاهش یافته فروش اعتباری میتواند بخشی از تقاضای بالقوه بازار را فعال کند. مصرفکنندهای که توان پرداخت کامل قیمت کالا را بهصورت نقدی ندارد ممکن است در صورت فراهم شدن امکان پرداخت مدتدار یا اقساطی برای خرید اقدام کند. از این منظر توسعه فروش اعتباری میتواند هم بهتحریک تقاضا و هم بهتداوم فعالیت بنگاههای تولیدی کمک کند.
ضرورت آموزش ابزارهای اعتباری بهتولیدکنندگان
این کارشناس اقتصادی در ادامه اذعان کرد: بدون شک چون واحدهای تولیدی از روشهای اعتباری خرید و فروش اطلاع کافی ندارند برگزاری دورههای آموزشی در این زمینه ضروری بهنظر میرسد. وی افزود: تولیدکنندگان در شرایط فعلی قادر بهکاهش بسیاری از هزینههای خود نیستند و از سوی دیگر باتوجهبه کاهش قدرت خرید مردم از طرف تقاضا نیز امکان چندانی برای ایجاد رونق نداشته بنابراین روشهای خرید و فروش اعتباری و آموزش نحوه استفاده از آنها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است چراکه صنعت، اصناف و سندیکاها در بسیاری از موارد با ظرفیتهای این روشها آشنایی کافی ندارند. امینفر تاکید کرد: آموزش باید بهگونهای باشد که فعالان اقتصادی علاوه بر آشنایی با عنوان ابزارهای اعتباری، نحوه استفاده عملی از آنها، مزایا، هزینهها، تعهدات و ریسکهای هر یک را نیز بشناسند. درغیراین صورت حتی وجود ابزارهای متعدد اعتباری نیز نمیتواند بهشکل موثری بهرفع مشکل نقدینگی بنگاهها کمک کند.
بورس کالا، ظرفیت مغفول معاملات اعتباری
امینفر با اشاره بهقابلیتهای بورس کالا خاطرنشان کرد: روش خرید و فروش اعتباری در بازار بورس کالا بهصورت محدود صورت میگیرد درحالیکه اگر واحدهای تولیدی بتوانند کالاهای خود را بهصورت اعتباری بهفروش برسانند این بازار میتواند فرصت مناسبی برای آنها باشد. وی ادامه داد: باید روش خرید و فروش اعتباری در بورس کالا بهعنوان یک روش موثر مورد توجه قرار گیرد و ظرفیتهای موجود در این بازار برای کمک بهتولید و تقویت معاملات اعتباری بیش از گذشته مورد استفاده قرار گیرد.
کلام آخر
درنهایت عبور از شرایط رکود تورمی صرفا با افزایش منابع مالی یا تزریق نقدینگی بهبنگاهها امکانپذیر نیست بلکه نوع دسترسی تولیدکننده بهمنابع و شیوه مدیریت جریان مالی نیز اهمیت دارد. درشرایطیکه تامین نقدی مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان هردو بهطور همزمان فعالیت بنگاهها را تحت فشار قرار دادند توسعه ابزارهای اعتباری میتواند بخشی از این گره را باز کند. البته اعتبار زمانی بهیک راهکار موثر تبدیل میشود که در یک چارچوب شفاف، تخصصی و قابل نظارت بهکار گرفته شود. از این منظر ایجاد ساختارهای اعتباری در بنگاهها، آموزش فعالان اقتصادی و تقویت بسترهای شفاف برای معاملات مدتدار صرفا یک اقدام کوتاهمدت برای عبور از بحران نقدینگی نیست بلکه میتواند بهتغییر شیوه تامین مالی و مدیریت سرمایه در گردش در بخش تولید منجر شود. درواقع اگر زنجیره تولید از تامین مواد اولیه تا فروش محصول بهشکل اعتباری و منسجم مدیریت شود بخشی از فشار مالی از دوش بنگاهها برداشته خواهد شد و امکان حفظ تولید در دورههای رکودی افزایش مییابد بنابراین مساله اصلی تنها دسترسی بهاعتبار نیست بلکه ایجاد دانش، زیرساخت و اعتماد لازم برای استفاده صحیح و پایدار از اعتبار در اقتصاد است.
