به گزارش پایگاه خبری اکوبان، بانک مرکزی طی ابلاغیهای به شبکه بانکی، از بانکهای ملت، تجارت و صادرات خواست تا فروش اسکناس ارز با «نرخ توافقی» را در شعب منتخب خود آغاز کنند. بر اساس این طرح، اشخاص حقیقی تا سقف ۱۰۰۰ دلار میتوانند با مراجعه به شعب منتخب این سه بانک، اسکناس ارز خریداری کنند.
ریشه ابهام؛ دو نرخ توافقی، دو کاربرد متفاوت
در روزهای اخیر، در کانالهای مجازی و شبکههای اجتماعی، نرخ «دلار توافقی» حدود ۱۵۷ هزار تومان منتشر شد. این نرخ دلار “نیمایی” است که سالهاست بین فعالان اقتصادی، صادرکنندگان و بازرگانان به عنوان «دلار توافقی » شناخته میشود و برای معاملات تجاری و واردات کالاهای رسمی استفاده میشود.
وقتی بانک مرکزی از فروش ارز با «نرخ توافقی» سخن گفت، بسیاری از مردم گمان کردند که میتوانند با همان نرخی که در فضای مجازی منتشر شده (حدود ۱۵۷ هزار تومان)، اسکناس دلار خریداری کنند. اما آنچه در شعب بانکها رخ داد، چیز دیگری بود.
شایعه سود ۴۵ میلیون تومانی در فضای مجازی
برخی از کانالهای مجازی با استناد به نرخ ۱۵۷ هزار تومانی (دلار نیمایی) و مقایسه آن با نرخ حدود ۲۰۰ هزار تومانی بازار آزاد، ادعا کردند که با خرید هزار دلار سهمیهای میتوان ۴۵ میلیون تومان سود به دست آورد. این محاسبه به این صورت انجام شد:
| نوع محاسبه | قیمت (تومان) | مبلغ برای هزار دلار |
|---|---|---|
| خرید با نرخ دلار نیمایی | ≈ ۱۵۷,۰۰۰ | ۱۵۷,۰۰۰,۰۰۰ |
| فروش با نرخ بازار آزاد | ≈ ۲۰۰,۰۰۰ | ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| سود ادعایی | — | ≈ ۴۳,۰۰۰,۰۰۰ |
📌 نکته: تمامی نرخها تقریبی (≈) بوده و صرفاً برای مقایسه و آگاهی عمومی ارائه شده است.
محاسبه سود: ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۵۷,۰۰۰,۰۰۰ = ۴۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان
اما این محاسبه بر اساس اشتباه گرفتن دو نرخ متفاوت انجام شده است.
مشاهدات میدانی از شعب بانک صادرات
خبرنگار اکوبان با مراجعه به یکی از شعب منتخب بانک صادرات در مرکز تهران، روند اجرای این طرح را از نزدیک بررسی کرد. بر اساس مشاهدات میدانی، نرخ فروش ارز سهمیهای در ساعاتی از روز حتی با نرخ بازار آزاد تفاوت چندانی نداشت و فاصله معناداری بین این دو نرخ وجود نداشت.
بر اساس مشاهدات میدانی، صفهای طولانیمدت برای خرید ارز در این شعبه مشاهده نشد و روند خرید در چارچوب روال عادی بانکی انجام میشد.
محاسبه سود واقعی با نرخ دلار سهمیهای
با توجه به اینکه نرخ فروش دلار سهمیهای در شعب بین ۱۹۲ تا ۱۹۵ هزار تومان بوده، سود واقعی برای خریداران به این صورت محاسبه میشود:
| نوع محاسبه | قیمت (تومان) | مبلغ برای هزار دلار |
|---|---|---|
| خرید با نرخ دلار سهمیهای | ≈ ۱۹۲,۰۰۰ تا ۱۹۵,۰۰۰ | ۱۹۲,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱۹۵,۰۰۰,۰۰۰ |
| فروش با نرخ بازار آزاد | ≈ ۲۰۰,۰۰۰ | ≈ ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| سود واقعی | — | ≈ ۵ تا ۸ میلیون تومان |
📌 نکته: تمامی نرخها تقریبی (≈) بوده و صرفاً برای مقایسه و آگاهی عمومی ارائه شده است.
محاسبه سود واقعی:
• ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۹۵,۰۰۰,۰۰۰ = ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
• ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۱۹۲,۰۰۰,۰۰۰ = ۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان
✅ سود واقعی بین ۵ تا ۸ میلیون تومان
همانطور که مشاهده میشود، سود واقعی با سود ۴۵ میلیون تومانی که در فضای مجازی مطرح شده، فاصله بسیار زیادی دارد.
جدول مقایسه نرخهای ارزی
| نوع نرخ | قیمت حدودی | توضیحات |
|---|---|---|
| دلار توافقی (نیمایی) | ≈ ۱۵۷,۰۰۰ تومان | نرخ حواله ارز برای معاملات تجاری و واردات کالاهای رسمی. این نرخ توسط مرکز مبادله ارز و طلا تعیین میشود و صرفاً در اختیار صادرکنندگان، بازرگانان و شرکتهای واردکننده قرار میگیرد. دلار فیزیکی (اسکناس) نیست و به مردم عادی فروخته نمیشود. |
| دلار سهمیهای (توافقی جدید) | ≈ ۱۹۲,۰۰۰ تا ۱۹۵,۰۰۰ تومان (در ساعاتی از روز) | نرخ فروش اسکناس ارز در طرح سهمیهای ۱۰۰۰ دلاری برای اشخاص حقیقی و ۵۰۰۰ دلاری برای اشخاص حقوقی. این نرخ توسط بانک مرکزی بر اساس نرخ مرکز مبادله تعیین میشود و مربوط به دلار فیزیکی (اسکناس) است که به عموم مردم فروخته میشود و حواله نیست. |
| دلار بازار آزاد | ≈ ۲۰۰,۰۰۰ تومان | نرخ معاملات نقدی دلار در بازار آزاد که توسط عرضه و تقاضا تعیین میشود و همه مردم میتوانند در این بازار خرید و فروش کنند. |
جمعبندی؛ لزوم شفافسازی در اطلاعرسانی
آنچه امروز در شعب بانکها رخ داد، نشان داد که اطلاعرسانی ناقص درباره تفاوت «دلار نیمایی» و «دلار سهمیه ای» و همچنین مطالب منتشرشده در فضای مجازی، بسیاری از مردم را با تصور اشتباه به بانکها کشانده است. نرخ فروش ارز سهمیهای در شعب (۱۹۲ تا ۱۹۵ هزار تومان) با نرخ دلار نیمایی (۱۵۷ هزار تومان) فاصله قابلتوجهی دارد و عملاً مزیت قابلتوجهی برای متقاضیان نداشته است. بانک مرکزی و نهاد های اطلاع رسانی باید با شفافسازی دقیقتر درباره تفاوت این دو نرخ، از ایجاد انتظارات اشتباه در میان مردم جلوگیری کند.