علی نقیب*
دولت موظف است در شرایط بحرانهای مالی که پس از جنگ به وجود میآید جهت جلوگیری از بیکاری و حفظ اشتغال و رفع کمبودهای بازار مصرف با توجه به ایجاد اولویتهای تولید از دو طریق به واحدهای تولیدی کمک کند.
١. تخصیص بودجههای حمایتی به صورت بلاعوض و یا وامهای ارزانقیمت برای بخش تولید که این موارد اگر چه در کشور ما در برنامهریزی دولت مد نظر قرار گرفت و توسط سازمانهای ذیربط اجرائی شد لیکن به دو دلیل نتواست به حد کافی به کمبود نقدینگی بنگاههای تولیدی کمک کند. اول اینکه با توجه به خسارات ایجاد شده و تورم حاصل از کمبود مواد اولیه در بازار میزان بودجه به حد کافی تزریق نشده است. مسئله دوم اینکه عدم هماهنگی و برنامهریزی مابین وزارتخانههای ذیربط و سازمانهای دولتی و بانکها رسیدن نقدینگی به بنگاههای اقتصادی و تولیدی را با مشکل روبرو کرده و موجب سردرگمی در دریافت بهموقع مساعدتها و یا بیبهره بودن واحد تولیدی از اینگونه موارد شده است.
٢. مساعدت در عدم و یا به تعویق انداختن دریافت مطالبات دولت از بنگاه تولید به طوری که اینگونه بنگاهها دغدغه پرداخت دیون دولتی را کمتر داشته باشد (مانند بدهیهای مالیاتی، تامین اجتماعی، شهرداری و غیره). لذا برنامهریزی و هماهنگی لازم بین وزارتخانههای اقتصادی و صنعتی و سازمانهای مربوطه درمساعدت دریافت مطالبات ضروری است. متاسفانه واحدهای تولیدی شاهد بودهاند که خیلی از سازمانهای مطالبهگر در این شرایط نه تنها مساعدتی در دریافت مطالباتشان نداشتهاند بلکه موارد عدیدهای از زیادهخواهی در دریافت مطالبات را برای خود محفوظ داشتهاند و بعضاً به مشکلات ایجاد شده در نقدینگی شرکت در پساجنگ افزودهاند که خود معضلی بر تولید ایجاد کرده است.
بنابراین به صورت جمعبندی میتوان مطالب زیر را در سرلوحه برنامههای کشور برای برونرفت از بحرانهای مالی تولیدکننده مد نظر قرار داد:
· بهینهسازی در مصرف هزینهها در واحدهای تولیدی و کنترل و برنامهریزی در سوق دادن منابع ملی به سمت مواد اولیه و نیازهای تولید
· ایجاد سرمایه در گردش سریع از طریق پیشفروش محصولات در صورت امکان
· تامین سرمایه در زنجیره تولید از طریق تسهیلات بانکی و یا بازار سرمایه
· فروش دارائیهای غیر مولد و مواد اولیه راکد و یا کممصرف جهت ایجاد منابع مالی
· اجتناب از سرمایهگذاریهای بلندمدت و دیربازده
· حمایت و برنامهریزی دولت در تخصیص بودجههای مالی تامین سرمایه واحدهای تولید به خصوص واحدهای کوچک و متوسط که کمتر توان تامین نقدینگی را دارند
· ایجاد تمهیدات و تسهیلات لازم برای به تعویق انداختن دریافت دیون سازمانهای دولتی از تولیدکننده (مانند سازمان مالیاتی، تامین اجتماعی، شهرداریها و غیره) توسط دولت
· پرداخت کمکهای بلاعوض و یا وامهای ارزانقیمت دولتی به واحدهای آسیبدیده و یا کوچک و متوسط.
* فعال اقتصادی
