به گزارش اکوبان– شرکت فولاد خوزستان بهعنوان یکی از پیشگامان صنعت فولاد کشور، در اقدامی کم سابقه و راهبردی، نیروگاه ۵۴۰ مگاواتی برق سبزوار را به تملک خود درآورد؛ تصمیمی که نه تنها برگ برنده این شرکت برای عبور از بحران ناترازی انرژی در کشور محسوب می شود، بلکه می تواند الگویی موثر برای سایر صنایع بزرگ در مسیر تامین پایدار انرژی باشد.
در سال های اخیر، محدودیت های گسترده انرژی، به ویژه برق، به یکی از چالش های بنیادین صنعت فولاد ایران تبدیل شده است. تولید فولاد در مقیاس بالا، نیازمند مصرف برق بسیار بالاست و هرگونه اختلال در تامین انرژی به طور مستقیم به کاهش تولید، زیان اقتصادی، از دست رفتن بازار و تضعیف برندهای صنعتی منجر می شود. شرکت فولاد خوزستان در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بهدلیل همین محدودیت ها، متحمل زیانی معادل ۸۶۹ میلیون دلار شده است؛ رقمی که نشان دهنده عمق بحران انرژی برای این بنگاه اقتصادی استراتژیک است.
در مواجهه با این بحران، فولاد خوزستان از مرحله واکنش های مقطعی و گلایه محور فراتر رفت و در مسیر راهحل های ساختاری گام برداشت. تملک نیروگاه سیکل ترکیبی سبزوار، با ظرفیت ۵۴۰ مگاوات، نتیجه نهایی یک استراتژی مدبرانه در جهت تامین پایدار انرژی و حفظ ظرفیت تولید است. این نیروگاه که در سه فاز تعریف شده است، قرار است از اردیبهشت ۱۴۰۴ به صورت مرحلهای وارد مدار شود و تا سال ۱۴۰۵ به ظرفیت کامل خود برسد.
فاز اول نیروگاه با ظرفیت ۱۸۰ مگاوات در اردیبهشت ماه وارد مدار خواهد شد، فاز دوم در مرداد ماه و در نهایت فاز سوم در سال ۱۴۰۵ راه اندازی می شود. به این ترتیب، فولاد خوزستان می تواند با استفاده از ظرفیت این نیروگاه، بخش قابل توجهی از نیاز برق خود را تامین کرده و از وابستگی به شبکه برق سراسری که در فصول مختلف دچار محدودیت می شود، بکاهد.
تملک نیروگاه سبزوار تنها اقدام فولاد خوزستان در حوزه انرژی نیست. این شرکت پیش از این، احداث نیروگاه ۱۰۰۰ مگاواتی در دو فاز را آغاز کرده و همچنین برنامه احداث یک نیروگاه ۶۰۰ مگاواتی را در سه فاز ۲۰۰ مگاواتی در دستور کار قرار داده است. این پروژه ها نشان می دهند که فولاد خوزستان با نگاهی آینده نگرانه، استراتژی تنوع بخشی به منابع تامین انرژی خود را در پیش گرفته و در تلاش است تا با در اختیار داشتن زیرساخت های تولید برق، خود را از شوک های ناگهانی بازار انرژی مصون دارد.
اما چرا فولاد خوزستان به سراغ نیروگاه در سبزوار رفته است؟
نیروگاهها به طور پروژه های سرمایه گذاری سود آور و با بازگشت سرمایه بلند مدت هستند. شاید این خرید بیشتر از منظر مالی و دارایی های سرمایه ای بررسی شده تا کاربرد عملی برای تولید فولاد در اهواز.
همچنین داشتن مالکیت نیروگاه در هر نقطه ای از کشور به شرکتی مثل فولاد خوزستان در مذاکرات با وزارت نیرو، شرکت توانیر یا شرکت گاز برای تامین برق و انرژی خود امتیاز میدهد. این قدرت چانهزنی در شرایط بحران انرژی مهم است.
از سویی دیگر ممکن است فولاد خوزستان قصد توسعه یا ایجاد زنجیره جدیدی در شرق کشور (به عنوان مثال برای تأمین سنگ آهن از معادن منطقه خواف یا سنگان) داشته باشد و با خرید نیروگاه سبزوار، بخشی از زیرساخت انرژی اون برنامه رو تأمین کرده باشد.
امنیت انرژی برای صنایع انرژی بر، یک اصل حیاتی است. در شرایطی که بخش خانگی در اولویت تامین برق قرار دارد، صنایع در فصل های پیک مصرف با قطعی یا محدودیت های گسترده روبرو می شوند. فولاد خوزستان با درک صحیح از این واقعیت، حرکت به سمت تامین انرژی از طریق تملک مستقیم و احداث نیروگاه را انتخاب کرده است. این حرکت نه تنها مصداقی از مدیریت ریسک در سطح کلان سازمانی است، بلکه گامی بلند در جهت تحقق تولید مستمر، توسعه پایدار و حفظ اشتغال نیز بهشمار می رود.
اگرچه نیروگاه سبزوار از نظر جغرافیایی در فاصله ای زیاد با محل استقرار شرکت فولاد خوزستان واقع شده، اما به گفته مسئولان شرکت، با توجه به ساختار سراسری شبکه برق کشور، تولید در هر نقطه به شبکه ملی تزریق شده و سپس به مصرفکنندگان مختلف تحویل داده می شود. بنابراین، بهرهبرداری از نیروگاه سبزوار نهتنها به نفع فولاد خوزستان، بلکه به تقویت و پایداری شبکه ملی برق کشور نیز کمک می کند.
در کنار تضمین تولید، پروژه های انرژی محور فولاد خوزستان با اهداف کلانتری نیز همسو هستند؛ از جمله خلق ثروت ملی، ارتقای تاب آوری صنعتی، کاهش شدت انرژی در اقتصاد، و البته ایجاد اشتغال و عمل به مسئولیت های اجتماعی. این شرکت به عنوان بزرگترین عرضه کننده شمش فولادی کشور، نقش مهمی در زنجیره ارزش صنعت فولاد دارد و هرگونه پایداری در تولید این مجموعه، اثرات زنجیره ای مثبتی بر کل صنعت خواهد داشت.
تجربه فولاد خوزستان در تملک نیروگاه سبزوار، مثالی روشن از چگونگی مواجهه با بحران های ساختاری در صنایع بزرگ است. این رویکرد نشان می دهد که حل مسائل زیر ساختی کشور صرفاً با انتظار از دولت ممکن نیست و بنگاه های بزرگ نیز می توانند و باید در ساختن زیرساخت های حیاتی، نقشآفرینی مستقیم داشته باشند.
در شرایطی که صنعت ایران با چالش های پیچیده داخلی و خارجی دست و پنجه نرم می کند، مدیریت های آینده نگر، راهبردهای جسورانه و برنامه ریزی های میان مدت، می توانند مسیر باثبات تری برای توسعه صنعتی کشور ترسیم کنند؛ مسیری که فولاد خوزستان، با تملک نیروگاه سبزوار، پیشقراول آن شده است.