نمایشگاهی که در سال‌های ابتدایی امید می‌رفت تبدیل به برند بخش کشاورزی، باغبانی، گلخانه‌ها، نهاده ها، ماشین آلات، پهپادها، کشاورزی هوشمند و … باشد، این همه رو به افول گذاشته و به گمانم امسال بدترین دوره نمایشگاه آیفارم را شاهد بودیم.

نسبت به دوره‌های قبل کمتر در جریان کم و کیف روند برگزاری آن قرار داشتم اما آنچه در این نمایشگاه شاهد بودیم و باعث حیرت شد، این بود که چگونه نمایشگاهی که در سال‌های شروع با این همه شور و اشتیاق آغاز به کار کرد، بعد از 8 سال به چنین بی‌انگیزگی دچار شده است.

آیفارم، متأثر از حل بد کشاورزی

چنانکه گفته شد از ریزوکاری‌های برگزاری این نمایشگاه اطلاع چندانی ندارم اما وقتی به کُنه قضیه فکر می‌کنیم، به نظر می‌رسد حال و هوای این نمایشگاه، به مثابه آینه‌ای است که حال و روز کلی بخش کشاورزی را نشان می‌دهد.

اگر اندک چشم نکته بینی باشد، خواهیم فهمید که در واقع این احوال ناخوش بخش کشاورزی است که به این نمایشگاه هم سرایت کرده و آن را تحت تاثیر قرار داده است.

اوضاع نابسامان کشاورزی که عمدتا از طرف بخش دولتی به آن تحمیل می‌شود، باعث شده بود نه شرکت‌های تولیدی، خدماتی و… انگیزه چندانی برای حضور داشته باشند و نه فعالان و کارشناسان مربوطه تمایل چندانی به بازدید از نمایشگاه! و در این اوضاع نابسامان کشاورزی که به بهره‌برداران و فعالان این بخش تحمیل شده است، کمتر کسی دل و دماغ حضور در این نمایشگاه را داشت.

نمایشگاهی که می‌توانست نمایانگر توانمندی‌های کشور در زیربخش‌های مربوطه مانند: گلخانه‌ها، نهاده‌ها، ماشین‌آلات، پهپادها، کشاورزی هوشمند و … باشد، چندانکه در سال‌های قبل تا حدود زیادی نیز از عهده این رسالت برآمده بود، اما امسال بیشتر از هرچیز نمایانگر حال و احوال ناخوش بخش کشاورزی بود.

اصلا تمایلی به منفی‌نگری ندارم و خیلی با خودم کلنجار رفتم که چنین مطالبی را بنویسم یا نه؟! اما نمی‌شود که به روی همه چیز چشم‌مان را ببندیم و از کنار آن عبور کنیم؛ ضرب‌المثلی است که می‌گوید «شهر از نگفتن خراب می‌شود».

نمایشگاه آیفارم امسال یک پیام جدی برای دست‌اندرکاران و متولیان بخش کشاورزی داشت و آن هم این بود که «حال و روز کشاورزی را دریابید»!

به نظر می‌رسد در بخش کشاورزی نیاز به بازنگری جدی در سیاست‌ها و رویکردهای بخش دولتی وجود دارد؛ چراکه جدای از مشکلاتی که کلیت اقتصاد کشور با آن مواجه است و بخش کشاورزی نیز از آن متاثر می‌شود، ریشه بسیاری از مشکلات بخش کشاورزی در رویکرد، نوع نگاه و سیاست‌های بخش دولتی نسبت به کشاورزی است که اساسا در این رویکرد و تصمیم‌گیری‌ها، وقعی برای خود فعالان این بخش هم قائل نیست و مشخص نیست با چه منطقی به خودشان اجازه می‌دهند این همه تا فیهاخالدون خصوصی‌ترین بخش اقتصادی کشور دخالت کنند؛ آن هم از نوع مخربش؟!

رسالت کشاورزان و بهره‌برداران کشاورزی به‌جای خود، اما به شدت ضرورت دارد که بخش دولتی نسبت به رویکردهای مخرب خود نسبت به بخش کشاورزی تجدید نظر کند و به خاطر امنیت غذایی که از جمله مؤلفه‌های اساسی در امنیت ملی محسوب می‌شود، دگردیسی اساسی در نوع نگاه و رویکرد خود به بخش کشاورزی داشته باشند؛ چرا که ریشه بسیاری از ناکامی‌ها در بخش کشاورزی، به سیاست‌های غیرمنطقی بخش دولتی برمی‌گردد.

نمایشگاه آیفارم امسال با همه ناکامی‌ها، این پیام را در دل خود نهفته داشت و به بخش دولتی انذار می‌داد که نسبت به این رویکرد مخرب تجدید نظر کند و اجازه دهد جسد در حال احتضار کشاورزی اندکی نفس بکشد.

حسین کاظمی