به گزارش پایگاه خبری اکوبان، طی سالهای اخیر، افزایش نااطمینانی اقتصادی و جهشهای تورمی، سرمایهگذاری در بازارهای ارز، طلا، خودرو، بورس و مسکن را افزایش داده است. در این میان، نگرانی از کاهش ارزش ریال باعث شده برخی خریداران و فروشندگان به سمت معاملات تهاتری حرکت کنند.
منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن، در تشریح ابعاد این پدیده به تجارتنیوز گفت: «تهاتر نشاندهنده نوعی التهاب و نگرانی اقتصادی در میان مردم است. این وضعیت، نشانه آرامش روانی بازار معاملات نیست.»
وی افزود: در شرایط عادی، فرد باید بتواند با آرامش دارایی خود را بفروشد، سپس به دنبال خرید ملک برود. اما چون فرصتها در بازارهای موازی بهصورت آنی تغییر میکنند، خریدار یا فروشنده نگران است که دارایی خود را نقد کند و در فاصله جستوجوی ملک، ارزش پولش کاهش یابد.
غیبی تصریح کرد: حتی اگر در عمل هم کاهش ارزش ریالی رخ ندهد، انتظارات تورمی و التهابات روانی بازار، احساس ناامنی ذهنی و رفتاری ایجاد میکند. به همین دلیل فرد ترجیح میدهد دارایی خود را به همان شکل نگه دارد و فقط در لحظه نهایی معامله، آن را به ریال تبدیل کند.
تصور اشتباه کاهش ریسک
این کارشناس بازار مسکن با اشاره به تصور کاهش ریسک در معاملات تهاتری گفت: گاهی فرد برای کاهش بیشتر ریسک، پیشنهاد میدهد که طرف مقابل طلا، ارز یا ملک کوچکتر او را بهعنوان بخشی از ثمن معامله بپذیرد و تصور میکند ریسک خود را به حداقل رسانده است.
وی هشدار داد: «نظام معاملات و گردش مالی کشور در قوانین مدنی و تجاری بر مبنای ریال و تومان تعریف شده است. افراد و واحدهای صنفی مجاز نیستند معاملات خود را بر مبنای دلار، طلا یا موارد مشابه انجام دهند.»
غیبی افزود: اگر بعداً اختلافی بین طرفین ایجاد شود، مرجع قضایی ممکن است به اصل معامله ایراد وارد کند و بگوید شما خارج از چارچوب متعارف معامله کردهاید. اثبات پرداخت و دریافت در خصوص ارز دیجیتال، تتر یا ارزهای خارجی نیز با مشکلات حقوقی مواجه خواهد شد.
از چاله به چاه افتادن
این کارشناس بازار مسکن یکی دیگر از دلایل گرایش به تهاتر را دشواری فروش برخی داراییها دانست و گفت: برخی املاک و خودروها راحتالبیع نیستند و بهراحتی فروش نمیروند. در این شرایط طرفین تلاش میکنند یکدیگر را برای معامله قانع کنند.
وی هشدار داد: اما گاهی فرد در ازای یک خودروی سختفروش یا ملکی با شرایط نامناسب، زمینی دورافتاده یا ملکی با چالشهای حقوقی دریافت میکند که حتی از دارایی قبلی او هم دردسر بیشتری دارد. بنابراین برخی از این تهاترها در عمل مصداق «از چاله به چاه افتادن» هستند و به همین دلیل توصیه نمیشوند.
تهاترهای منطقی و تعریفشده
غیبی تأکید کرد همه تهاترها را نفی نمیکنیم. برخی معاملات کاملاً تعریفشده و منطقی هستند؛ مثلاً فردی واحد ۶۰ متری شما را میخواهد و شما هم واحد ۸۰ متری او را، و او صرفاً به مابهالتفاوت نقدی نیاز دارد. چنین معاملاتی میتواند به گردش بازار مسکن کمک کند.
وی افزود: اما زمانی که فرد حتی شناختی از کیف پول دیجیتال ندارد و دیگران برایش کیف پول ایجاد میکنند، این ریسک بزرگی است. اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، اثبات اینکه چه چیزی پرداخت و دریافت شده، ممکن است سالها زمان ببرد.
تفکیک حقوق طرفین در صورت فسخ معامله
غیبی درباره تبعات حقوقی تهاتر گفت: فرض کنید فردی خودروی خود را بهعنوان بخشی از ثمن معامله پرداخت کرده، اما بخش دوم تعهدات مالی انجام نشود یا قرارداد فسخ شود. در این صورت تفکیک حقوق و تعهدات طرفین بسیار پیچیده میشود.
وی ادامه داد: ممکن است مالک خودرو بگوید خودروی من اکنون چند برابر ارزش قبلی را دارد و باید عین آن بازگردانده شود. از سوی دیگر، طرف مقابل هم درخواست استرداد دارایی خود را مطرح میکند. در نتیجه موضوعی که قرار بود ریسک را کاهش دهد، به مجموعهای از اختلافات جدید تبدیل میشود.
توصیه نهایی: حتماً با وکیل مشورت کنید
این کارشناس بازار مسکن خطاب به افرادی که قصد انجام تهاتر دارند تأکید کرد: حتماً پیش از معامله با یک وکیل حاذق در حوزه املاک و تهاتر مشورت کنند تا مشخص شود چه چیزی باید در قرارداد نوشته شود و چگونه ارزشها با یکدیگر همسانسازی شوند.
وی در پایان گفت: اگر افراد صرفاً بر اساس اعتماد شخصی تصمیم بگیرند و بعدها مشکلی پیش بیاید، ممکن است بخش قابل توجهی از داراییهایشان با چالش حقوقی مواجه شود. در معاملات باید کاری انجام دهیم که قانون برای آن تفسیر روشن، حمایت حقوقی و پشتوانه اجرایی داشته باشد.
