به گزارش اکوبان- شرکت فولاد خوزستان، به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ ترین تولیدکنندگان فولاد کشور، در سال‌ های اخیر با چالش ‌های متعددی ناشی از تحریم ‌های اقتصادی، محدودیت‌ های انرژی و سیاست‌ های دولتی مواجه بوده است. هرچند این چالش ‌ها تأثیر مستقیمی بر تولید، صادرات و سودآوری این شرکت داشته و نیاز به راهکار های عملی برای عبور از بحران را دو چندان کرده اما عملکرد این مجموعه نشان می دهد که توانسته تا امروز این مشکلات را مدیریت کرده و به نوعی از بحران ها عبور کند.

بی شک یکی از مشکلات اصلی این مجموعه که توسعه در فولاد خوزستان را تحت تاثیر داده موضوع محدودیت های انرژی است که بر تولید و فروش اثر گذار بوده است. قطع و کاهش سهمیه گاز و برق در فصول مختلف سال، به‌ویژه در زمستان و تابستان تولید را تحت تاثیر قرار داد.

به نحوی که طبق گزارش مدیرعامل این شرکت، کاهش سهمیه انرژی باعث کاهش تولید این شرکت شده است.  در سال ۱۴۰۳، فولاد میانی کشور به دلیل محدودیت ‌های انرژی ۵.۵ درصد کاهش داشته است که فولاد خوزستان نیز از این روند مستثنی نبوده است.

همچنین قیمت انرژی (برق و گاز) به‌ شدت افزایش یافت و هزینه تمام‌ شده محصولات فولادی را بالا برده است. این اتفاق به طور مستقیم با افزایش قیمت تمام شده توان رقابتی را تحت تاثیر قرار می دهد و  در برخی موارد، هزینه انرژی به قیمت ‌های جهانی نزدیک یا حتی از آن فراتر رفته است.

در چنین شرایطی عدم پرداخت فوری نیز منجر به قطع برق می شود. در نتیجه فولاد خوزستان مجبور است هزینه‌ های سنگین گاز و برق را به سازمان ‌های مربوطه پرداخت کند. براساس گزارش ها یک تاخیر کوچک در پرداخت بدهی انرژی می ‌تواند منجر به قطع فوری خدمات شود، که می ‌تواند خط تولید را متوقف کند.

اما این در حالی است که فعالیت در بازارهای جهانی نیز متاثر از شرایط تحریمی است. درواقع به دلیل تحریم‌ های بانکی، انتقال پول حاصل از صادرات فولاد بسیار دشوار شده است. همچنین استفاده از کارت ‌های بازرگانی اجاره ‌ای و تهاتر فولاد با طلا و سایر کالاها، مشکلات بسیاری را برای صادرکنندگان فولاد ایجاد کرده است که فولاد خوزستان نیز از آن جدا نبوده است.  به عنوان مثال در ۱۰ ماهه سال ۱۴۰۳، صادرات فولاد ایران از نظر ارزشی ۲۵ درصد و از نظر تناژی ۲۱ درصد کاهش داشته است.

اما در حالی مشکلات ناشی از تحریم چالش هایی را در پی داشته که سیاست های داخلی مهم مزید بر علت شده است. به عنوان مثال تغییرات ناگهانی در سیاست ‌های صادراتی فولاد موجب بی ‌ثباتی در بازار شده است. همچنین الزام عرضه فولاد در بورس کالا قبل از صادرات، دست فولادسازان را در تعیین استراتژی ‌های فروش بسته است.

از سویی دیگر افزایش مالیات و تعرفه ‌های دولتی در کنار بالا رفتن هزینه ‌های حمل‌ و نقل و ترخیص کالا از گمرکات نیز تمام قیمت تمام شده و بهره وری در فولاد خوزستان را مانند دیگر فولادسازان تحت تاثیر قرار داده است.

این در حالی است که نبود همکاری مناسب میان وزارت صمت، وزارت نیرو و وزارت نفت باعث شده فولاد خوزستان برای تأمین انرژی و مواد اولیه با مشکلات متعددی رو به ‌رو شود. درواقع عدم پیش ‌بینی درست میزان مصرف گاز و برق صنایع، موجب شده فولادسازان در فصول پرمصرف دچار بحران شوند.

با این حال فولاد خوزستان برای عبور از چالش های یاد شده چندین موضوع را در دستور کار قرار داده است. به عنوان مثال با سرمایه گذاری در ساخت نیروگاه های تخصصی میزان وابستگی خود به شبکه ملی  را کاهش می دهد و از سویی دیگر با استفاده از انرژی های تجدید پذیر مانند نیروگاه خورشیدی به سمت تولید فولاد سبز قدم بر می دارد.

در بخشی دیگر نیز برای حفظ سوددهی خود به سراغ تنوع سبد محصولات می رود چرا که کاهش وابستگی به صادرات شمش فولادی و تمرکز بر محصولات با ارزش افزوده بالاتر همراه است و این موضوع منجر به توسعه تولید محصولات خاص مانند فولاد های آلیاژی و فولاد های پیشرفته می شود.

در کنار آن نیز مدیریت مصرف بهینه نیز در دستور کار قرار دارد. به عنوان مثال استفاده از فناوری ‌های نوین برای کاهش مصرف گاز و برق در خطوط تولید و همچنین بهینه ‌سازی شیفت‌ های کاری برای مدیریت مصرف انرژی در ساعات اوج مصرف از اقدامات انجام شده است.

هرچند صنعت فولاد خوزستان با سه چالش اساسی محدودیت ‌های انرژی، تحریم ‌ها و سیاست ‌های ناپایدار دولتیمواجه است اما توانسته در سال 1403  در بخش های مختلفی رکوردشکنی داشته باشد و امارهای تولید و فروش خود را افزایش دهد.