به گزارش اکوبان، در میانه تحولات پرشتاب اقتصادی و چالش های فزاینده ای چون تحریم، بحران انرژی و نوسانات ارزی، مفهوم «اقتصاد مقاومتی» در ادبیات راهبردی جمهوری اسلامی ایران، به عنوان نقشه راهی برای عبور از تنگنا های ساختاری و دستیابی به رشد درون زا و برون گرا، جایگاهی ویژه یافته است. در این میان، شرکت هایی که توانسته اند بهصورت واقعی و عملیاتی، شاخص های اقتصاد مقاومتی را در ساختار خود نهادینه کنند، از جایگاه ممتازتری برخوردار شده اند. شرکت فولاد خوزستان، با عملکردی مبتنی بر خود اتکایی، تاب آوری و نوآوری، به یکی از مصادیق بارز تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت فولاد کشور بدل شده است، موضوعی که دریافت تندیس ویژه نخستین جشنواره ملی نشان اقتصاد مقاومتی نیز مهر تأییدی بر آن است.
اقتصاد مقاومتی در گفتمان توسعه کشور، ناظر بر ایجاد اقتصادی درون زا، برون گرا، مردم محور، عدالت گرا و دانش بنیان است. مهم ترین مؤلفه های آن شامل کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، توسعه صادرات غیرنفتی، تقویت زنجیره تأمین داخلی، حمایت از تولید، بومی سازی فناوری، تاب آوری در برابر تحریم ها و مشارکت اجتماعی در توسعه است. فولاد خوزستان با پیاده سازی این رویکرد ها، نه تنها در برابر فشار های خارجی دچار فروپاشی نشد، بلکه روند رشد و توسعه خود را نیز حفظ کرد.
یکی از ویژگی های بارز فولاد خوزستان در مسیر اقتصاد مقاومتی، توانمندی این شرکت در استمرار تولید و صادرات در سال هایی است که شدید ترین تحریم های بین المللی علیه صنعت فولاد ایران اعمال شد. این شرکت در حالی که دو بار به طور مستقیم هدف تحریم های آمریکا قرار گرفت، موفق شد با اتکا به توان داخلی، اصلاح فرآیند ها، تنوع بخشی به بازارهای هدف و توسعه زیرساخت های صادراتی، سهم خود در بازارهای جهانی را حفظ کند.
از سوی دیگر، فولاد خوزستان با چالش ناترازی انرژی، که یکی از موانع مزمن تولید در کشور به شمار می رود، با مدیریت هوشمندانه مصرف، افزایش بهره وری و ورود به تولید انرژی تجدیدپذیر از طریق احداث نیروگاه های خورشیدی و سیکل ترکیبی، عملکردی متفاوت و پیشرو از خود نشان داده است، رویکردی که هم در راستای سیاست های زیست محیطی و هم در مسیر مقاوم سازی تولید قابل ارزیابی است.
از دیگر محورهای اقتصاد مقاومتی، «درونزایی اقتصاد» از طریق تقویت زنجیره های تأمین داخلی و بومی سازی فناوری است. فولاد خوزستان در سال های اخیر تلاش کرده تا وابستگی به تأمین کنندگان خارجی را کاهش دهد. تملک معادن در نقاطی مختلف، توسعه زیرساخت های فرآوری مواد اولیه، حمایت از شرکت های دانش بنیان در زنجیره تأمین و برنامه ریزی برای تولید فولاد سبز، بخشی از اقدامات این شرکت برای ارتقای استقلال صنعتی و تقویت زنجیره های بومی تولید بوده اند.
همچنین سرمایه گذاری در نوآوری و تکنولوژی، از جمله در طرح زمزم ۳ برای ارتقای ظرفیت فولادسازی شادگان، گواهی بر تلاش شرکت در مسیر ارتقای فناوری و رقابت پذیری پایدار است. این اقدامات، فولاد خوزستان را در زمره شرکت هایی قرار داده است که از سطح تولیدکننده صرف، به سطح بنگاه دانش بنیان و فناور ارتقاء یافته اند.
فولاد خوزستان همچنین در راستای مولفه «مردم محور بودن» اقتصاد مقاومتی، نقش مهمی در توسعه اجتماعی و منطقه ای ایفا کرده است. استان خوزستان با وجود منابع عظیم طبیعی و صنعتی، با چالش هایی جدی در حوزه اشتغال، محیط زیست، فقر و شکاف های تاریخی مواجه است. در چنین بستری، فولاد خوزستان با ایجاد هزاران شغل مستقیم و غیرمستقیم، سرمایه گذاری در حوزه محیط زیست (کاهش ۵۰ درصدی مصرف آب، توسعه فضای سبز و اجرای پروژه های پایش زیست محیطی)، و حمایت از پروژه های درمانی، آموزشی، مسکن و محرومیت زدایی، به یک کنشگر اجتماعی موثر بدل شده است.
این پیوند اقتصاد با اجتماع، در عمل تحقق یکی از اصول مغفول اقتصاد مقاومتی، یعنی عدالت فضایی و توازن منطقه ای را ممکن ساخته است. به عبارت دیگر، فولاد خوزستان نه فقط در پایداری اقتصادی، بلکه در انسجام اجتماعی و توسعه انسانی نیز نقش آفرین بوده است.
بیانیه های مدیر عامل شرکت در آیین اختتامیه جشنواره نیز حاوی پیام هایی راهبردی بود. تأکید بر ادامه مسیر بهره وری، افزایش سهم در تأمین نیاز صنایع داخلی و ارتقای صادرات غیرنفتی، نشانه هایی است از رویکرد آینده نگر شرکت. همچنین دریافت تندیس نشان عالی اقتصاد مقاومتی، نه فقط افتخاری نمادین، بلکه یک مسئولیت مضاعف در مسیر توسعه صنعتی کشور محسوب می شود.
در نهایت، فولاد خوزستان را می توان به عنوان الگویی موفق از پیاده سازی اقتصاد مقاومتی در صنعت سنگین ایران معرفی کرد. الگویی که نشان می دهد در صورت وجود اراده مدیریتی، برنامه ریزی استراتژیک و حمایت هدفمند سیاست گذار، حتی در دشوارترین شرایط می توان نه فقط دوام آورد، بلکه مسیر رشد و توسعه را نیز ادامه داد. اکنون وقت آن است که سیاست گذاران، این تجربه را جدی بگیرند و آن را به الگویی برای سایر صنایع کلیدی کشور بدل کنند.