به گزارش اکوبان، صنعت فولاد توسعه خود را بر پایه دسترسی به منابع معدنی و گازی در دستور کار قرار داد تا بتواند در سال 1404 به تولید 55 میلیون تن رسیده و سهم صادراتی خود را در تجارت کشور افزایش دهد. اما امروز صنعت فولاد در شرایطی قرار دارد که به دلیل هدم تامین گاز میزان تولید خود را کاهش می دهد.
ماجرای بحران گاز در صنعت فولاد به سال 1396 بر می گردد که وزارت نفت نخستین هشدار را به فولادسازان داد. در این دوره به دلیل کاهش دمای شدید و افزایش مصرف خانگی گاز صنایع فولادی در برخی مناطق مانند اصفهان و خوزستان به طور موقت قطع شد اما این داستان به طور جدی از سال 1398 با رشد سریع در بسیاری از واحدهای فولادی همه گیر شد. به نحوی که در دی و بهمن ۱۳۹۹، بسیاری از واحدهای احیای مستقیم (مثل فولاد خوزستان، فولاد مبارکه و چادرملو) با کاهش جدی فشار گاز روبهرو شدند. همچنین طبق آمار انجمن تولیدکنندگان فولاد، در زمستان ۱۳۹۹ تولید فولاد خام حدود ۳۰ درصد افت داشت.
درواقع از سال 1398 این بحران توانست خسارت های جدی به صنعت فولاد وارد کند. به گفته فولادی ها، بحران گاز توانسته صنعت فولاد را به یک صنعت فصلی تبدیل کند.
این مشکل تا جایی پیش روی کرده است که میزان خسارت قطع گاز به تنهایی در سال ۱۴۰۳ برای صنعت فولاد ایران، تقریباً ۱.۱ میلیارد دلار بوده است و مسئله آن است که گاز دیگر بحرانی برای فصل زمستان نیست بلکه در تابستان هم فولادی ها در تامین نیاز خود با چالش های بسیاری همراه شدند. در سال ۱۴۰۳، محدودیت گاز به تهدید دائمی تولید تبدیل شده و ظرفیت واقعی تولید فولاد کشور به حدود 75 درصد کاهش یافته است.
درنتیجه برای امسال نیز فولادی ها خود را در شرایطی برای بحران گاز آماده می کنند که با فعال شدن اسنپ بک تجارت ایران و ارز آوری با مشکل همراه می شود. به همین دلیل حفظ بازار های صادراتی یکی از مهمترین اولویت ها برای فولادی ها محسوب می شود که بخشی از آن بسته به تامین گاز است.
درواقع تامین این نیاز تاثیر مستقیم بر افزایش صادرات فولاد دارد. البته مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران از انتقال حدود ۱۴۵ میلیارد مترمکعب مجموع گاز شیرین و ترش انتقالی از ابتدای امسال تا پایان شهریور خبر داد و اعلام کرد ه است، با اجرای اقدامهای گسترده در زمینه خطوط لوله و تأسیسات تقویت فشار گاز، شبکه انتقال گاز کشور در آمادگی کامل برای عبور ایمن از زمستان ۱۴۰۴ قرار دارد.
این موضوع در کنار ورود فولادی ها به توسعه میادین گازی کشور که اخیرا تفاهم نامه آن به امضا رسید می تواند نوید بخش زمستان هایی با بحران کمتر یا حتی بی بحران برای سال های آینده باشد.
اما این در حالی است که در بحث مصرف گاز همچنان نیازمند فرهنگ سازی هستیم و این موضوع بسیار حائز اهمیت است. در همین زمینه نیز مشاور وزیر نفت در امور بهینه سازی انرژی گفته است: برای رفع ناترازی انرژی، ابتدا باید عزم و اراده جدی شکل بگیرد و کارها فارغ از دیدگاه های سیاسی بهصورت کارشناسی پیش رود، چرا که جزیره ای عمل کردن دستگاه های بزرگ تولیدکننده و مصرفکننده انرژی که خارج از دولت فعالیت می کنند، مانع رسیدن به نتیجه مطلوب می شود.
امروز صنعت گاز برای عبور از بحران و تامین نیاز صنایع نیازمند سرمایه گذاری و فرهنگ سازی است، در غیر این صورت صنایعی ای همچون فولاد که گاز برای آن حکم ماده اولیه را دارد از توجیه اقتصادی خارج می شود.