نگاهی به انتشار اوراق مالی در بودجه نشان میدهد که با وجود رشد تقریبا دوبرابری انتشار اوراق در سال 1404 نسبت به سال قبل، سهم اوراق از تامین مالی کل دولت افزایش قابل توجهی نداشته است.
کارشناسان علت این وضعیت را افزایش بار مالی بدهیهای سررسید شده و کاهش ظرفیت خالص تامین مالی دولت از این محل میدانند.
مطابق دادههای منتشر شده، خالص تامین مالی دولت از طریق اوراق مالی در سال 1404 نسبت به سال 1403 تقریباً دو برابر شده است. با این حال، سهم این اوراق از منابع عمومی دولت، افزایش متناسب نداشته و رشد کل تامین مالی از این محل محدود باقی مانده است.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، استفاده از اوراق مالی در میانمدت است که منجر به افزایش بار مالی بدهیهای سررسید شده در سالهای بعد میشود. به این ترتیب، ظرفیت خالص تامین مالی دولت از طریق اوراق کاهش یافته و بخش قابل توجهی از منابع حاصل از اوراق، عملاً به پرداخت بدهیهای قبلی اختصاص مییابد.
لازم به ذکر است، در سال 1401، 75 هزار میلیارد تومان از اوراق مالی برای پوشش کسری منابع هدفمندی یارانهها منتشر شد، اما این منابع در بودجه عمومی استفاده نشده و در نمودارهای خالص انتشار اوراق لحاظ شده است.
کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند فشار بر بودجه دولت و بدهیهای آینده را افزایش دهد و اثرگذاری انتشار اوراق بر تامین مالی کل بودجه را محدود کند.
