در سال های اخیر، صنعت فولاد جهان با دو چالش هم زمان و تعیین کننده مواجه شده است: از یک سو ضرورت کاهش اثرات زیست محیطی و حرکت به سمت کربن زدایی و از سوی دیگر، ایفای نقش مؤثرتر در توسعه متوازن، عدالت اجتماعی و ایجاد اشتغال پایدار. در این میان، شرکت فولاد مبارکه به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده فولاد تخت در خاورمیانه، تلاش کرده است با اتخاذ رویکردی چند بعدی، توسعه صنعتی را در کنار مسئولیت های اجتماعی و منطقه ای پیش ببرد و الگویی بومی از توسعه پایدار ارائه دهد.
به گزارش اکوبان- کربن زدایی در صنعت فولاد، مفهومی فراتر از یک شعار زیست محیطی است و نیازمند سرمایه گذاری سنگین، نوآوری فناورانه و بازطراحی فرآیند های تولید است. فولاد مبارکه در این مسیر، با تمرکز بر ارتقای بهره وری انرژی، استفاده از فناوری های کم کربن و کاهش شدت مصرف انرژی، اقدامات قابل توجهی انجام داده است. به کارگیری سیستم های بازیافت حرارتی، بهینه سازی خطوط تولید، افزایش سهم انرژی های پاک و توسعه پروژه های تحقیق و توسعه در حوزه فولاد سبز، از جمله محورهایی است که نشان می دهد این شرکت کربن زدایی را نه به عنوان هزینه، بلکه به عنوان فرصتی برای ارتقای رقابت پذیری در بازارهای جهانی می نگرد.
حرکت فولاد مبارکه به سمت فناوری های نوآورانه، علاوه بر کاهش آلایندگی، زمینه ساز انتقال دانش فنی، ارتقای توان داخلی و هم افزایی میان صنعت و دانشگاه شده است. این رویکرد، جایگاه شرکت را در زنجیره ارزش جهانی فولاد تقویت کرده و آن را به بازیگری فعال در تحقق اهداف توسعه پایدار تبدیل می کند.
توجه به مسائل منطقه ای، صنعت در خدمت توسعه متوازن
فولاد مبارکه از بدو تأسیس، نقش مهمی در شکل گیری و توسعه اقتصادی منطقه مرکزی کشور ایفا کرده است. با این حال، در سالهای اخیر نگاه این شرکت از تمرکز صرف بر تولید فراتر رفته و به سمت توجه عمیق تر به مسائل منطقه ای سوق پیدا کرده است. اجرای پروژه های توسعه ای با لحاظ ظرفیت های محلی، حمایت از زیرساخت های منطقه ای و تعامل مستمر با جامعه پیرامونی، نشان دهنده تغییر پارادایم فولاد مبارکه از «صنعت محور» به «توسعه محور» است.
در این چارچوب، پروژه های توسعه ای نه تنها با هدف افزایش تولید، بلکه با در نظر گرفتن پیامد های اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی برای مناطق پیرامونی طراحی و اجرا می شوند. این رویکرد، از بروز نابرابری های منطقه ای جلوگیری کرده و منافع حاصل از توسعه صنعتی را به شکل عادلانه تری در سطح منطقه توزیع می کند.
عدالت اجتماعی، مسئولیت فراتر از تولید
عدالت اجتماعی به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار، جایگاه ویژه ای در سیاست های کلان فولاد مبارکه دارد. این شرکت با سرمایه گذاری در حوزه های آموزش، بهداشت، توانمند سازی جوامع محلی و حمایت از اقشار کمتر برخوردار، تلاش کرده است نقش خود را به عنوان یک بنگاه مسئولیت پذیر اجتماعی ایفا کند. نگاه فولاد مبارکه به عدالت اجتماعی، نگاهی ساختاری و بلند مدت است، به گونه ای که اقدامات اجتماعی در قالب برنامه های منسجم و هدفمند دنبال می شوند و از رویکردهای مقطعی فاصله گرفته اند.
توجه به عدالت اجتماعی در اجرای پروژه های توسعه ای، باعث افزایش سرمایه اجتماعی شرکت شده و اعتماد متقابل میان صنعت و جامعه را تقویت کرده است. این سرمایه اجتماعی، در شرایط پیچیده اقتصادی و زیست محیطی امروز، به یکی از مزیت های راهبردی فولاد مبارکه تبدیل شده است.
ایجاد اشتغال، پیشران توسعه پایدار
یکی از ملموس ترین آثار توسعه صنعتی، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم است. فولاد مبارکه با اجرای طرح های توسعه ای و تکمیل زنجیره ارزش فولاد، نقش قابل توجهی در ایجاد فرصت های شغلی پایدار ایفا کرده است. اشتغال زایی این شرکت محدود به محیط کارخانه نیست، بلکه شبکه ای گسترده از صنایع پایین دستی، پیمانکاران، شرکت های دانش بنیان و کسب و کارهای محلی را در بر می گیرد.
نکته حائز اهمیت آن است که اشتغال ایجاد شده در فولاد مبارکه، عمدتاً اشتغال تخصص محور و مبتنی بر دانش است. این موضوع، علاوه بر ارتقای سطح مهارت نیروی انسانی، به جلوگیری از مهاجرت نیروهای متخصص از مناطق صنعتی کمک کرده و به توسعه انسانی منطقه شتاب بخشیده است.
در نهایت مجموعه اقدامات فولاد مبارکه در حوزه توسعه فناوری های نوآورانه برای کربن زدایی، توجه به مسائل منطقه ای، ارتقای عدالت اجتماعی و ایجاد اشتغال پایدار، نشان می دهد که این شرکت در حال ترسیم الگویی جدید از توسعه صنعتی در ایران است. الگویی که در آن رشد اقتصادی، مسئولیت اجتماعی و حفاظت از محیط زیست در تقابل با یکدیگر قرار ندارند، بلکه به صورت هم افزا عمل می کنند. در شرایطی که آینده صنعت فولاد به میزان سازگاری آن با الزامات زیست محیطی و اجتماعی گره خورده است، رویکرد فولاد مبارکه می تواند به عنوان نمونه ای قابل اتکا برای سایر صنایع بزرگ کشور مورد توجه قرار گیرد.
