به گزارش اکوبان،
رهن در جردن، خرید در صادقیه
در تهران، مبلغ رهن خانه چنان سر به فلک میزند که مستأجر عملاً برای اجاره یک واحد معمولی، پولی میپردازد که در برخی مناطق، کافی است یک خانه کامل خریداری کند. این در حالی است که در استانبول،ماده ۳۴۲ قانون مدنی این کشور صریحاً سقف رهن را به سه ماه اجاره محدود کرده و مالک حق ندارد بیشتر از این مبلغ از مستأجر طلب کند. مقایسه دو بازار، نه فقط تفاوت اقتصادی بلکه عمق بیعدالتی و خلأ قانونی در بازار مسکن ایران را آشکار میسازد. در مناطق متوسط و حتی حاشیهای تهران، مبلغ رهن برای یک آپارتمان ۶۰ تا ۸۰ متری معمولاً بین ۵۰۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان است.
در مناطق مرکزی و شمال تهران (مثل نیاوران، زعفرانیه، الهیه)، مبلغ رهن بعضاً به ۳ تا ۵ میلیارد تومان میرسد — یعنی تقریبا معادل قیمت یک واحد کوچک در مناطقی خارج از پایتخت مثلا رهن کامل یک واحد ۲۰۰ متری نوساز در جردن هفت میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان آب میخورد در حالی که با همین مبلغ میتوان یک واحد ۶۴ متری دو خوابه ساخت سال ۹۱ در محدوده صادقیه خرید. وضعیت در مناطق جنوبی شهر یا هم بهتر نیست. در یکی از واحدهایی که برای اجاره در سایت دیوار آگهی شده است، مبلغ رهن کامل یک واحد ۹۰ متری دوخوابه ساخت سال ۱۴۰۰ در محدوده چهارراه سیروس خیابان مولوی ۹۶۰ میلیون تومان قید شده است. وضعیت میالغ ودیعه در غرب تهران هم با وجود تقاضای بیشتر همچنان برای بسیاری از اقشار سنگین حساب میشود. اجاره یک واحد ۱۲۰ متری دو خوابه ساخت سال ۸۰ در منطقه جنتآبا ماهانه ۲۰ میلیون تومان و مبلغ رهن آن ۶۰۰ میلیون تومان ذکر شده است. این ارقام نشان میدهد هیچ محدودیت قانونی مشخصی برای سقف رهن در تهران وجود ندارد و مستأجر عملاً قربانی بیقانونی و نابرابری بازار مسکن میشود.
جردن یا شیشلی؟
در حالی که مستاجر ایرانی مجبور به پرداختهای میلیاردی برای مبلغ ودیعه است، مبلغ ودیعه یک واحد ۷۰ متری مبله دو خوابه در استانبول تنها ۱۰ هزار لیر است. اجاره ماهانه این واحد ۳۲ هزار لیر است. مبلغ ودیعه برای یک واحد ۱۶۲ متری ۴ خوابه مبله در منطقه شیشلی که یکی از مناطق لوکس استانبول محسوب میشود، ۲۶ هزار لیر است و مبلغ ودیعه آن تنها دو ماه اجاره خانه است. اگر نرخ لیر را دو هزار و ۶۰۰ تومان محاسبه کنیم، مبلغ اجاره این واحد ۶۷ میلیون تومان و ودیعه آن ۱۳۴ میلیون تومان است که به نسبت اجارههای یک میلیاردی در نیاوران یا رهن کامل ۷ میلیاردی در جردن بسیار منصفانه محسوب میشود چرا کخ منطقه شیشلی مانند نیاوران یکی از محله های بسیار لوکس شهری است. همچنین مبلغ ودیعه برای یک واحد ۴۵ متری یک خوابه مبله در نزدیکی تنگ بسفر و نزدیک به مناطق تفریحی این شهر مانند برج گالاتا ۱۵ هزار لیر و مبلغ اجاره ماهانه آن هم ۳۰ هزار لیر است.
بازار مسکن تهران امروز نه فقط عرصهای برای خانهدار شدن، بلکه میدان بیقانونی و فشار مالی بر مستأجران شده است. وقتی مستأجر برای یک واحد ۷۰ متری باید مبلغی معادل خرید خانه در مناطق حاشیهای پرداخت کند، و در سوی دیگر دنیا در استانبول قانون صریح سقف رهن را سه ماه تعیین کرده، تضاد آشکار است. این مقایسه نه تنها نشاندهنده خلأ قانونی و نظارتی در ایران است، بلکه عمق نابرابری اجتماعی و اقتصادی را نیز آشکار میکند. تا زمانی که قوانین روشن و محدودیتهای منطقی برای بازار اجاره تعیین نشود، مستأجران همچنان در شرایطی غیرمنصفانه و پر از فشار اقتصادی گرفتار خواهند بود،
