کامل ابراهیمیان*
انتشار گزارشهای ششماهه شرکتها از هفتههای آینده آغاز میشود و عملکرد صنایع در فصل تابستان میتواند تصویر روشنتری از وضعیت سودآوری بازار سهام ارائه دهد. باتوجهبه گزارشهای تولید و فروش منتشرشده در ماههای اخیر انتظار میرود بخش قابلتوجهی از شرکتها در فصل تابستان نیز با رشد سودآوری همراه باشند و همینموضوع میتواند نسبتهای ارزشگذاری بازار را تعدیل کند.
در فصل بهار شرکتهای بازار سرمایه حدود ۶۰۰همت سود شناسایی کردند که نسبتبه بهار سال گذشته بیش از ۱۰۰درصد رشد داشت. در فصل تابستان نیز گزارشهای تولید و فروش ماههای خرداد، تیر و مرداد منتشر شده و تنها گزارش ماهانه شهریور باقی مانده است. برآورد میشود صنایع بزرگ ازجمله پالایشیها، بانکیها و برخی شرکتهای فلزی درکنار صنایعی مانند سیمان و دارو در فصل تابستان نیز رشد سودآوری داشته باشند.
درشرایطیکه نسبت P/E گذشتهنگر بازار بهحدود ۹واحد رسیده رشد سودآوری شرکتها میتواند این نسبت را تعدیل کند. از این منظر انتشار گزارشهای فصل تابستان لزوما بهمعنای افزایش فشار اصلاحی بر بازار نیست و حتی میتواند با افزایش سود شرکتها بخشی از رشد نسبتهای ارزشگذاری را جبران کند. در نیمهدوم سال نیز وضعیت شرکتهای آسیبدیده از جنگ بهویژه در صنعت پتروشیمی اهمیت خواهد داشت. براساس شفافسازیهای منتشرشده درباره شرکتهای مبین و فجر روند بازسازی واحدهای آسیبدیده درحال پیشرفت است و بخشی از تولید نیز بهمدار بازگشته است. درصورت ادامه این روند انتظار میرود شرکتهای آسیبدیده در فصلهای آینده نیز عملکرد بهتری داشته باشند. برآورد کارشناس این است که سود خالص مجموعه بازار در سالجاری میتواند بهحدود هزارهمت برسد و درصورت بهبود سیاستهای ارزی، کاهش فاصله نرخ دلار توافقی و آزاد و تداوم مناسببودن قیمتهای جهانی سود خالص شرکتها در سال آینده میتواند حداقل بهحدود ۴هزارو۵۰۰همت برسد. بر این اساس P/E آیندهنگر بازار در محدوده ۵/5تا۶واحد قرار میگیرد؛ محدودهای که در گذشته معمولا با افزایش تقاضا برای خرید یا نگهداری سهام همراه بوده است.
با این حال این چشمانداز بهکاهش ریسکهای سیستماتیک بهویژه ریسک جنگ و محاصره وابسته است. تداوم این ریسکها میتواند صادرات شرکتها و تامین مواد اولیه وارداتی را تحت تاثیر قرار دهد و درنهایت سودآوری آنها را کاهش دهد. از سوی دیگر اصلاح کوتاهمدت بازار همچنان ممکن است. بازار از محدوده ۶/2تا7/۲میلیونواحد بهحدود ۲/۷میلیونواحد رسیده و در چنین رشدی شناسایی سود طبیعی است. این اصلاح میتواند قیمتی یا زمانی باشد یعنی قیمتها برای مدتی تغییر محسوسی نکنند تا رشد سودآوری در صورتهای مالی منعکس شود بنابراین درصورت تعدیل ریسکهای سیستماتیک روند بلندمدت بازار همچنان میتواند صعودی باشد هرچند اصلاحهای مقطعی در کوتاهمدت بخشی طبیعی از مسیر بازار سهام است.
* کارشناس بازار سرمایه
