به گزارش اکوبان- گروه فولاد مبارکه، به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد خام در منطقه MENA و یکی از ارکان حیاتی صنعت فولاد ایران، امروز با یکی از پیچیده ‌ترین چالش ‌های زیرساختی در تاریخ فعالیت خود روبه‌رو است: بحران تأمین انرژی و افزایش نگران‌کننده هزینه‌های برق.

این بحران نه ‌تنها روند تولید را دچار نوسان کرده، بلکه چشم ‌انداز توسعه، سودآوری و حتی بقای برخی واحدهای تولیدی را در هاله‌ ای از ابهام فرو برده است.

قیمت برق از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳، بیش از ۲۸ برابر افزایش یافته است  و این روند در صورت تداوم، توان رقابت و پایداری تولید را به‌شدت تهدید می ‌کند.

برق؛ ستون فروریخته در اقتصاد صنعتی

صنایع فولادی مانند فولاد مبارکه، در زمره انرژی ‌برترین صنایع جهان قرار دارند و پایداری تولید آن‌ها وابسته به تأمین پایدار، باکیفیت و مقرون‌ به ‌صرفه انرژی است. در سال ‌های اخیر اما قطعی‌ های مکرر برق، ناترازی تولید و مصرف، و سیاست‌ های افزایش تعرفه برق صنعتی، نه ‌تنها معادلات اقتصادی شرکت ‌ها را به ‌هم زده، بلکه برنامه ‌ریزی‌ های بلندمدت برای توسعه را نیز با اختلال مواجه کرده است.

در شرایطی که فولاد مبارکه با سرمایه ‌گذاری ‌های گسترده در زنجیره ارزش از استخراج سنگ‌ آهن تا تولید ورق نهایی، سهمی کلیدی در رشد صنعتی کشور ایفا می ‌کند، نبود سیاست ‌های منسجم برای حمایت از صنایع در تأمین انرژی، یکی از مهم ‌ترین ریسک ‌های پیش‌روی این مجموعه محسوب می ‌شود.

افزایش ۲۸ برابری تعرفه برق؛ زنگ خطر برای رقابت ‌پذیری

به گفته مدیرعامل فولاد مبارکه، قیمت برق صنعتی از سال ۱۳۹۸ تا کنون حدود ۲۸ برابر افزایش یافته است. در حالی‌ که طی این سال ‌ها، قیمت جهانی فولاد تنها در مقاطعی افزایش موقت داشته و در بسیاری از دوره ‌ها تحت تأثیر رکود بازار جهانی، کاهش نیز یافته است. این موضوع موجب شده تا حاشیه سود شرکت‌ های فولادی به شدت کاهش یافته و رقابت‌پذیری آن‌ها در بازارهای جهانی تضعیف شود.

در واقع، در حالی که فولادسازان کشورهای رقیب با دسترسی به برق ارزان یا یارانه‌ ای، هزینه تمام ‌شده پایین‌ تری دارند، تولیدکنندگان ایرانی با تعرفه ‌های بالای انرژی، برای حضور در بازارهای بین ‌المللی با چالش ‌های جدی روبرو هستند. این وضعیت به ‌ویژه در حوزه صادرات محصولات فولادی که از مهم‌ترین منابع ارزآوری غیرنفتی کشور است، می‌ تواند تبعات گسترده‌ای به‌همراه داشته باشد.

تأثیر مستقیم قطعی ‌ها بر عملکرد تولید

یکی دیگر از ابعاد بحران انرژی، مسئله قطعی‌های برق در فصل تابستان و زمستان است. قطعی‌ های مکرر برق به ‌ویژه در پیک مصرف، نه ‌تنها خسارات مالی مستقیم به مجموعه وارد کرده، بلکه موجب کاهش چشمگیر تولید و تأخیر در تحویل محصولات به مشتریان شده است.

بر اساس داده ‌های منتشر شده، فولاد مبارکه در سال گذشته به‌ دلیل محدودیت‌ های برق، بخشی از برنامه تولید خود را از دست داد و مجبور به تعطیلی موقت برخی خطوط شد، امری که برای شرکتی با ظرفیت تولید بیش از ۷ میلیون تن فولاد خام در سال، تبعات سنگینی به ‌دنبال دارد.

ضرورت تدوین سیاست‌ های حمایتی دولت

فولاد مبارکه بارها در نشست ‌های تخصصی و از طریق نهادهای صنفی، از دولت خواسته تا با اصلاح سیاست‌ های تعرفه ‌ای و ارائه حمایت ‌های زیرساختی، مسیر پایداری تولید در صنعت فولاد را هموار کند. تأمین پایدار برق از طریق توسعه نیروگاه ‌های اختصاصی، امکان بهره‌ مندی از انرژی تجدیدپذیر، اصلاح تعرفه ‌ها و اجرای برنامه‌ های تشویقی برای بهینه ‌سازی مصرف، از جمله پیشنهادهایی است که بارها مطرح شده اما تاکنون در سطح اجرایی به نتیجه ملموسی نرسیده است.

اگر دولت بخواهد صنعت فولاد ایران در بازارهای جهانی بماند و به اهداف سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ دست یابد، باید زیرساخت ‌های انرژی را با اولویت ویژه مورد حمایت قرار دهد.

راهکارهای پیشنهادی از سوی فولاد مبارکه

گروه فولاد مبارکه با درک عمیق از شرایط دشوار حاکم بر صنعت، به‌ ویژه در حوزه انرژی، تلاش کرده است با تدوین و اجرای راهکارهایی مؤثر، از شدت بحران بکاهد. از جمله اقدامات این شرکت می ‌توان به سرمایه ‌گذاری در احداث نیروگاه ‌های گازی سیکل ترکیبی، بهره‌ گیری از انرژی خورشیدی در بخش‌ هایی از زنجیره تولید، به‌کارگیری فناوری‌ های نوین برای کاهش مصرف برق و همکاری با شرکت‌ های دانش ‌بنیان جهت بهینه‌ سازی فرآیندهای تولید اشاره کرد. همچنین، فولاد مبارکه در پی استفاده از ابزارهای حمایتی از جمله معافیت ‌های مالیاتی و یارانه ‌های هدفمند برای شرکت‌ های صادرات‌محور است. با وجود جهت ‌گیری مثبت این اقدامات، باید اذعان کرد که موفقیت در عبور از بحران انرژی تنها با تلاش ‌های درون‌ سازمانی ممکن نیست. بدون مشارکت فعال دولت، تدوین سیاست‌ های ملی بلند مدت و حمایت ساختاری از صنایع انرژی ‌بر، نمی‌ توان انتظار پایداری و تاب ‌آوری صنعت فولاد ایران را داشت.

 آزمونی برای سیاست‌گذاران

وضعیت امروز فولاد مبارکه، نماینده وضعیت کلی صنعت فولاد ایران است. جهش بی ‌رویه قیمت برق و قطعی ‌های گسترده، نه ‌فقط تولید را تهدید می ‌کند، بلکه چشم ‌انداز اشتغال، صادرات و ارزآوری غیرنفتی را نیز با ابهام مواجه کرده است. در این شرایط، تنها راه ‌حل واقعی، تدوین سیاست ‌های عقلانی، سرمایه ‌گذاری در زیرساخت ‌ها و حمایت عملی دولت از صنایع مادر کشور است؛ چرا که سرنوشت اقتصاد صنعتی ایران به توان بقا و رقابت‌پذیری مجموعه ‌هایی چون فولاد مبارکه گره خورده است.