حسین مقیسه*
در گزارشی که اخیرا در نورنیوز و بعضی رســانه های دیگر منتشر شده، آمده که از۲۱.۸ هزار تن ورق گرم عرضه شــده در بورس کالا، تنها برای ۱۰.۲ هزار تن تقاضا ثبت شــده و نیمی از عرضه مشتری نداشته است. این گزارش در ظاهر نشان دهنده اشباع بازار بوده اما واقعیت صنعت خودرو بسیار متفاوت است.
اول، ورق گــرم عمومی که در این عرضه ها مورد اشــاره قرار گرفته، عمدتا گریدهای ســاده و غیرخودرویی است که در صنایع لوله، پروفیل، ســاختمانی و برخی مصــارف عمومی کاربرد دارد. خودروسازان ایرانی(ایران خودرو و سایپا) عمدتا از ورق سرد و ورق گالوانیزه با گریدهای خاص اســتفاده می کنند و این دو نوع ورق، بازار و عرضه جداگانه ای در بورس کالا دارند.
دوما، گریدهای اصلی مورد مصرف صنعت خودرو عبارتند از: ST14 ،ST13 ،ST12 (برای قطعات داخلی و نیمه کشــشی)، DC06 (فوق کشــشی)، DX54 و DX56(گالوانیزه کششی عمیق برای بدنه خارجی)، Bake Hardening(BH) (برای قطعات استحکام پذیر پس از رنگ) و Dual Phase(DP) برای قطعات ایمنی و باربر.
سوما، همچنان برخی گریدهای پیشرفته و حیاتی خودرویی در داخل کشور به صورت کامل و پایدار تولید نمی شوند. از جمله: گریدهای BH و DP با اســتحکام بالا و همچنین ورق های گالوانیزه با عرض بیش از ۱۶۵۰میلیمتر. این کاستی ها باعث شده خودروسازان برای تامین این گریدها همچنان به واردات محدود وابسته باشند.
مقایسه عرضه و قیمت ورق های مرتبط با صنعت خودرو(۱۸ فروردین تا ۳۱ اردیبهشت)
در دوره مشابه ســال۱۴۰۴، مجموع عرضه ورق سردB (که بخش قابل توجهی از آن قابل مصرف در صنعت خودرو است) حدود ۲۰هزار تن بــوده با میانگین قیمت پایه حدود ۴۳۹ هزار ریال به Bازای هر کیلوگرم. در همین دوره ســال۱۴۰۵، عرضه ورق سرد به حدود۱۳.۹هزار تن کاهش یافته (کاهش حدود ۵/ ۳۰درصدی) در حالی که میانگین قیمت آن به ۹۹۸هزار ریال رسیده است یعنی افزایش ۱۲۷ درصدی قیمت در عرض یک سال. وضعیــت ورق گالوانیــزه شــرکت ورق خــودرو چهارمحال وبختیاری(تامین کننــده اصــلی ورق بدنه خودرو) نیز قابل تامل است. در سال۱۴۰۴ حدود ۳/ ۱۵هزار تن عرضه شده با میانگین قیمت ۵۱۹هزار ریال اما در سال۱۴۰۵ عرضه به ۱۷ هزار تن افزایش یافته(رشد ۱۱درصدی) اما میانگین قیمت به ۴۸۹/ ۱هزار ریال جهش کرده که نشان دهنده افزایش ۱۸۷ درصدی است.این ارقام به وضوح نشان می دهد که ادعای ورق بود، مشتری نبود در مورد ورق گرم عمومی اســت و نمی توان آن را به کل بازار تعمیم داد. صنعت خــودرو با کمبود عرضه در گریدهای خاص، افزایش شدید قیمت و چالش های کیفی مواجه است. کاهش عرضه ورق سرد در ســال جاری و جهش سنگین قیمت ها فشار مضاعفی را بــر هزینه تولید خودرو وارد کرده و ادعای خودروســازان مبنی بر ناکافی بودن عرضه ورق خــودرویی را تایید می کند. تا زمانی که تولید داخل در گریدهای پیشرفته( DX56 ،DP ،BH با عرض باال) تقویت نشود، این شکاف بین عرضه عمومی و نیاز تخصصی صنعــت خودرو باقی خواهد ماند اما متاســفانه با وقوع حمالت و بمباران تاسیسات فوالد مبارکه(بزرگ ترین تولیدکننده ورق سرد و مواد اولیه ورق گالوانیزه کشور) در ماه های اخیر، تولید داخلی دچار اختلال جدی شــده است. آسیب به خطوط تولید، مشکلات فنی و کاهش ظرفیت خروجی، عرضه پایدار ورق های خودرویی را در ماه های آتی با ابهام مواجه کرده است. اگر این وضعیت ادامه یابد و برنامه های بازسازی و جبران خسارت به سرعت اجرا نشود، شاهد تشدید کمبود گریدهای خاص و فشار بیشتر بر خودروسازان خواهیم بــود. این موضوع می تواند زنجیره تامین صنعت خودرو را در نیمه دوم سال۱۴۰۵ با چالش های جدی تری روبه رو کند.
کارشناس صنعت خودرو*
جهان صنعت
