به گزارش پایگاه خبری اکوبان، افت ۳۵درصدی تولید تایر و جهش هزینه‌های حمل، بازار را ملتهب کرده و عرضه مستقیم برای مهار قیمتها از اول آبان در تهران آغاز می‌شود.
صنعت تایر کشور در شش ماهه نخست امسال با افت محسوس تولید و التهاب شدید قیمتی روبه‌رو شده است؛ شرایطی که به گفته نایب‌رییس انجمن صنعت تایر، ریشه آن محدودیت تامین مواد اولیه وارداتی و جهش بی‌سابقه هزینه‌های حمل است و تولیدکنندگان را به فعال‌سازی مراکز جدید عرضه مستقیم با قیمت مصوب کارخانه برای جلوگیری از احتکار واداشته است. مجموع تولید این صنعت که سال گذشته حدود ۱۵۰هزار تن بود، در نیمه نخست امسال با کاهشی نزدیک به ۳۵درصد به حدود ۱۰۰هزار تن رسیده است.
شکاف فاحش قیمت کارخانه تا بازار آزاد، محور کلیدی سوداگری و احتکار توصیف شده است؛ به گفته نایب‌رییس انجمن، در شرایط عادی ۷۰درصد نیاز کشور به تایر رادیال از تولید داخل تامین می‌شود، اما افت تولید و کاهش واردات تایر آماده، عرضه در هر دو بخش را تحت‌الشعاع قرار داده است.
نایب‌رییس انجمن صنعت تایر در پی ایجاد التهابات اخیر در بازار تایر و شکاف قیمتی بین کارخانه تا بازار از فعال شدن مراکز جدید عرضه مستقیم با قیمت مصوب کارخانه توسط تولیدکنندگان با هدف جلوگیری از احتکار خبر داد.
به گزارش ایسنا، هادی امیرشقاقی، نایب‌رییس انجمن صنعت تایر در تشریح وضعیت تولید طی شش ماهه نخست سال‌جاری گفت: سال گذشته مجموع تولیدات این صنعت حدود ۱۵۰هزار تن بود که این رقم در شش ماهه اول امسال با کاهشی حدود ۳۵درصدی روبه‌رو شده و به حدود ۱۰۰هزار تن برای کل صنعت تایر رسیده است. وی افزود: عمده‌ترین ریشه بروز این افت تولید مربوط به محدودیت های تامین مواد اولیه وارداتی و بالاخص کائوچوی طبیعی دانست که بسته به نوع تایر، بین ۱۶ تا ۳۰درصد از ماده اولیه مصرفی در تایر را تشکیل می‌دهد که این ماده فاقد تولید داخلی بوده و باید از کشورهای مالزی، اندونزی، ویتنام، تایلند و ساحل عاج بارگیری، حمل و وارد کشور شود. حجم مصرف کائوچوی طبیعی در ماه برای کل صنعت تایر کشور بالغ بر ۶۰۰۰تن است، بنابراین نیازمند آن است که در هر ماه حجم قابل‌توجهی واردات صورت پذیرد.
رشد ۲۰ برابری هزینه حمل کانتینری
امیرشقاقی خاطرنشان کرد: به دلیل مسائل ناشی از جنگ و محدودیت‌های تجارت که طی ماه‌های اخیر تشدید شده و همچنین محدودیت‌های لجستیک کالا، واردات کائوچوی طبیعی با مشکلات جدی مواجه شده و عدم تناسب قیمت مصوب با رشد بهای تمام شده، عملا مانع از آن شده که کارخانه‌ها بتوانند نیاز واقعی خود را بهطور کامل تامین کنند.
وی توضیح داد: قیمت بورد مالزی که مبنا و معیار قیمت‌گذاری کائوچوی طبیعی محسوب می‌شود، از حدود ۱۸۵۰دلار در بهمن۱۴۰۴ به حدود ۲۶۰۰دلار در مهرماه ۱۴۰۵ افزایش یافته و در کنار این رشد قیمت مبنا، هزینه‌های لجستیک نیز جهش فوق‌العاده شدیدی را تجربه کرده؛ به‌طوری که هزینه حمل یک کانتینر ۲۰ فوتی از مبدا مالزی به بندرعباس پیشتر ۱۲۰۰دلار بود، در حال حاضر به دلیل محدودیت‌های ایجادشده در خطوط دریایی، تولیدکنندگان عمدتا ناچارند محموله‌ها را از طریق ریلی یا کامیونی منتقل کنند که این شیوه، هزینه حملی تا ۲۲هزار دلار به ازای هر کانتینر به همراه دارد.
نایب‌رییس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر تصریح کرد: همگامی افزایش قیمت‌های جهانی با صعود بی‌سابقه هزینه‌های لجستیک، اثر افزایشی بسیار سنگینی بر بهای تمام‌شده تولید گذاشته و علاوه بر این، در حوزه کائوچوی مصنوعی و PBR که پیش از این عمده نیاز آن توسط پتروشیمی‌های داخلی تامین می‌شد، به سبب آسیب‌های واردشده به زنجیره تامین این مجتمع‌ها به‌ویژه مجموعه‌های بندر امام و تخت جمشید، تولیدکنندگان ناچار به تامین بخشی از این نیاز از محل واردات هستند؛ موضوعی که هم نیاز ارزی تولیدکنندگان تایر را افزایش داد و در کنار آن با لحاظ هزینه‌های حمل‌ونقل خارجی، در نهایت رشد محسوس قیمت تمام‌شده کائوچوی مصنوعی و طبیعی را رقم زد.
سهم ۷۰درصدی تولید داخل در بازار رادیال و کاهش واردات تایر آماده
امیرشقاقی در پاسخ به سوالی درباره میزان تولید داخلی و اینکه نیاز بازار تامین می‌شود؟ گفت: در شرایط عادی ۷۰درصد از کل نیاز کشور به تایر رادیال از محل تولیدات داخلی تامین می‌شود و ۳۰درصد باقی وابسته به واردات تایر آماده است؛ اما شرایط فعلی بازار و چند برابر شدن قیمتها در فروشگاه‌ها ناشی از افت تولید داخلی از یک‌سو و ایجاد محدودیت و کاهش در واردات تایر آماده از سوی دیگر است که موجب شده عرضه کالا در هر دو بخش تحت‌الشعاع قرار بگیرد.
عوامل جهش قیمت در بازار
این مسوول گفت: متاسفانه یکی از محورهای کلیدی التهابات اخیر بازار سوداگری ناشی از شکاف قیمتی بین کارخانه تا بازار است؛ موضوعی که به شدت به التهاب بازار دامن زده، شکاف قیمتی فاحش میان نرخ مصوب تولیدکننده و قیمت‌های موجود در بازار آزاد است. این اختلاف قیمت حاشیه بازار را بسیار جذاب کرده و موجب شده بخشی از تایرهایی که تولید و عرضه شده به دست مصرف‌کننده نهایی نرسد و به‌دلیل رفتارهای سفته‌بازانه و افزایش واسطه‌گری، عده‌ای تمایل به جمع‌آوری و احتکار تایر پیدا کرده‌اند و با این تصور که در ماه‌های آینده قیمتها باز هم بالاتر خواهد رفت، کالا را کمتر عرضه می‌کنند تا سود خود را به حداکثر برسانند.
امیرشقاقی درخصوص نحوه برخورد با این تخلفات خاطرنشان کرد: برای ورود به این موضوع دستگاه‌ها و نهادهای ناظر متولی هستند، اما در بخش انجمن و کارخانه‌ها، هر موردی از تخلف در شبکه نمایندگی‌ها مشاهده شود قاطعانه برخورد خواهیم کرد و کدهای متخلف لغو مجوز می‌شود تا امکان فعالیت مجدد در شبکه توزیع نداشته باشند. از مراجع نظارتی نیز درخواست کرده‌ایم موارد را رصد و به ما اعلام کنند؛ اما راهکار اساسی این است که با کاهش این جذابیت کاذب و حذف شکاف قیمت تولید تا حاشیه بازار، ریشه انگیزه واسطه‌گری حذف شود.
نایب‌رییس انجمن صنفی تولیدکنندگان صنعت تایر در پایان با اشاره به تدابیر اتخاذشده به منظور تعدیل التهابات و تنظیم بازار خاطرنشان کرد: اخیرا برای مهار تب‌وتاب بازار، تقویت و افزایش تعداد فروشگاه‌های عرضه مستقیم در دستور کار قرار گرفته و مراکز جدیدی نیز فعال شده‌اند. همچنین اعلام آمادگی کرده‌ایم با تعاونی‌ها، پلتفرم‌های اینترنتی و یا مجموعه‌ای که بتواند تایر را با قیمت مصوب مستقیما به دست مصرف‌کننده واقعی برساند همکاری کنیم تا توزیع به جای گردش در دست واسطه‌ها، با قیمت مناسب مدیریت و ساماندهی شود.
آغاز طرح تنظیم بازار لاستیک در تهران از اول آبان
طرح تنظیم بازار و عرضه مستقیم لاستیک و روغن خودرو از یکم آبان‌ماه در ۳۰۰ نقطه تهران به‌عنوان پایلوت اجرا می‌شود.
سیدرضا عباس‌آبادی رییس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران در گفتوگویی تلویزیونی در تشریح جزئیات این طرح اظهار کرد: در این سازوکار، اتحادیه لاستیک و تعاونی‌های مرتبط با همکاری یکدیگر، زمینه عرضه مستقیم این کالاها به مصرف‌کنندگان نهایی را فراهم می‌کنند.
وی با اشاره به تفاوت وظایف اتحادیه و تعاونی‌ها افزود: با توجه به محدودیت‌های قانونی و اساسنامه‌ای اتحادیه در انجام فعالیت‌های بازرگانی و تجاری، تامین و توزیع کالا از طریق تعاونی‌های مربوطه انجام می‌شود و اتحادیه بر فرآیند اجرا و توزیع نظارت خواهد داشت.
رییس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران ادامه داد: در این طرح، لاستیک از کارخانه‌های تولیدکننده داخلی و روغن از چهار کارخانه اصلی تامین و در اختیار تعاونی‌ها قرار می‌گیرد. تعاونی‌ها نیز محصولات را از طریق شبکه توزیع خود به اعضای دارای پروانه کسب و مجوز معتبر تحویل می‌دهند تا در واحدهای صنفی عرضه شود.
عباس‌آبادی هدف از اجرای این طرح را تنظیم بازار و تسهیل دسترسی مصرف‌کنندگان به لاستیک و روغن با قیمت تعیین‌شده عنوان کرد و گفت: واحدهای صنفی دریافت‌کننده کالا، محصولات را در معرض دید مشتریان قرار می‌دهند و به مصرف‌کنندگان نهایی عرضه می‌کنند.
به گفته وی، این طرح در مرحله نخست به‌صورت آزمایشی در ۳۰۰نقطه تهران اجرا خواهد شد و قیمت فروش هر محصول براساس قیمت تعیین‌شده از سوی کارخانه برای هر نوع و اندازه لاستیک یا روغن محاسبه می‌شود.
رییس کمیسیون لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران با اشاره به هزینه‌های توزیع از سوی تعاونی‌ها اظهار کرد: تعاونی بابت عرضه و تحویل کالا، سود متعارف و محدودی دریافت می‌کند که برآورد اولیه آن حدود سه‌درصد عنوان شده است؛ بنابراین قیمت نهایی عرضه با احتساب این سهم جزئی تعیین خواهد شد.
